Yatırım Fonu Nedir?

Yatırım Fonu Nedir_

Yatırım fonunun ne olduğunu açıklamadan önce portföyün ne olduğuna değinmemiz daha sağlıklı olur. Portföy, temel anlamıyla bir kişinin ya da kuruluşun sahip olduğu varlıkların tamamı anlamına gelir. Yatırım fonu da yatırım yaptığı sermaye piyasası araçları ve altın gibi varlıkların tümünü anlatır.

Yatırım fonu; hisse senedi, bono, sermaye piyasası araçları ve diğer varlıklar gibi menkul kıymetlere yatırım yapmak için pek çok yatırımcıdan toplanan para havuzu anlamına gelen bir finansal aracı ifade eder. Yatırım fonları, fondaki varlıkları sağlayan ve fona yatırım yapanlar için profesyonel para yöneticileri tarafından yönetilir.

Bu fonlar ile küçük ya da bireysel yatırımcılar profesyonelce yönetilen özkaynak, tahvil ve diğer menkul kıymet portföylerine ulaşabilirler. Yani hissedarlar fondaki kazanç ya da kayıplara göre katılımda bulunurlar. Yatırım fonları birden fazla menkul kıymete yatırım yapar ve fonların performansı çoğu zaman fonun toplam piyasa değerindeki değişimler ölçülerek takip edilir.

Yatırım Fonu ile Nerelere Yatırım Yapabilirsiniz?

Yatırım fonunda aktif olan yatırım araçlarını şöyle sıralayabiliriz:

  • Özelleştirme dahilinde olanlar ile Türkiye’de kurulan ihraççılara ait paylar, özel sektör ve kamu borçlanma araçları
  • 12 ayı geçen vadede olmamak şartıyla vadeli mevduat, katılma hesabı ve mevduat sertifikaları
  • Borsada işlem görme şartıyla; altın ve diğer kıymetli madenler ile bu madenlere bağlı olarak ihraç edilen sermaye piyasası araçları
  • Fon katılma payları
  • Repo ve ters repo işlemleri
  • Kira sertifikaları
  • Gayrimenkul sertifikaları
  • Varantlar ve sertifikalar
  • Takasbank para piyasası işlemleri
  • Türev araç işlemlerinin nakit teminatları ve primleri
  • Sermaye Piyasası Kurulu tarafından uygun görülen özel tasarlanmış yabancı yatırım araçları ve ikraz iştirak senetleri

Yatırım Fonuna Nasıl Katılınır?

Yatırım fonuna katılmak için yatırım fonu katılma belgesine sahip olmanız gerekir. Bu belge ile fon portföyüne ortak olabilirsiniz. Bu belge size yalnızca birikimlerinizi fona aktarma ve fondaki işlemlerden kazanç elde etme imkanı sunar. Yatırım fonu katılım belgesi ile işlem yapamazsınız. 

Yatırım Fonundan Nasıl Gelir Elde Ediliyor?

Yatırımcılar, yatırım fonundan birkaç farklı şekilde kazanç elde edebilir. Bunlardan ilkinde, fon içerdiği menkul kıymetlerden kar payı ve faiz geliri elde eder. Fonda elde edilen bütün kazanç fon portföy değerine yansır. Örneğin fonun sahip olduğu menkul kıymetlerin fiyatı yükselebilir. Eğer fiyatı artan bu menkul kıymet satılırsa fon, sermaye kazancı elde eder. Bu kazanç da portföy değerine yansır. Ancak elbette ki bu durumun tersi olarak zarara uğrama riski de bulunuyor.

İkinci olarak, yatırım fonunun fiyatı artan menkul kıymeti satmayıp elinde bulundurması halinde katılma paylarının fiyatı yükselir. Yüksek fon toplam değeri yatırımın değerinin de fazla olduğunu ifade eder.

Bu sayede yatırımcılar katılma paylarını sattıkları zaman, yatırım fonlarının portföyünde satışa kadar meydana gelen değer artışlarından ya da azalışlarından karşılık elde ederler.

Katılma Payı Nedir?

Katılma payı, yatırımcının fon portföyüne hangi oranda payla ortak olduğunu ifade eder. 

Yatırım Fonu Türleri Nelerdir?

Hisse Senedi Fonu: Risk karşılığından daha fazla kazanç elde etmek isteyen yatırımcılar için uygundur. Anapara riske edilmiş olsa da iyi performans gösteren hisse senetleri yüksek kazanç sağlar.

Sektör Fonu: İş sektörlerine yapılan yatırım anlamına gelir. Ülke ve piyasa genelinden daha yüksek artış göstereceği öngörülen sektöre yatırım yapılan bir araçtır.

İştirak Fonu: Bir grubun ya da şirketin iştirakı yani alt şirketi olan şirket hisselerinin ülke ve piyasa geneline oranla daha fazla değerleneceği ön görüldüğünde iştirak fonu yatırımı tercih edilebilir.

Grup Fonu: Fon portföyünün asgari yüzde 51’lik bölümünü devamlı olarak belli bir topluluğun menkul kıymetlerine yatırma işlemi grup fonudur. 

Yabancı Menkul Kıymetler Fonu: Yabancı devlet ve şirketlerin bono tahvilleriyle, dış piyasada işlem gören hisse senetlerine yatırım yapmak isteyen bireysel yatırımcılar için bir yatırım fonu aracıdır.

Kıymetli Madenler Fonu: Piyasasının değerleneceği öngörülen kıymetli metaller ve madenleri içeren yatırım fonu aracıdır. Az bulunan metal ve maden hisseleri değerlidir.

Altın Fonu: Savaş, kriz, buhran ve enflasyon dönemlerinde öne çıkan bir fon çeşididir. Altın fonu, yatırım aracı olarak en fazla seçilen fondur.

Vadeli altın hesabı ile ilgili detaylı bilgiye “Vadeli Altın Hesabı Nedir?” yazımızdan ulaşabilirsiniz. 

Karma Fon: Belirli yatırım araçlarını bir araya getirerek yatırım yapılır. Alınan risk her fona eşit oranda dağıtılır.

Likit Fon: Kısa vadeli yatırımcıların tercih ettiği fondur. Riski bulunmayan, getirisi düşük bir fon olması ve dilendiği zaman satılabilmesiyle sıkça tercih edilir.

Yatırım Fonunun Avantajları Nelerdir?

Yatırım fonlarının öne çıkan avantajı, bu konuda uzman yöneticiler tarafından yönetilmeleridir. Tasarruf sahipleri, normal şartlarda yatırımlarını kendileri yönetirler. Fakat yatırım fonlarını profesyoneller yönetir.

Diğer bir avantaj da risklerin en aza indirilmesidir. Yatırımlarda doğru bir portföy oluşturmak, riskleri en düşük seviyeye indirmek için önemlidir. Yatırım fonları, doğal olarak bu özelliğe sahiptir.

Yatırımcılar, menkul kıymet değerlemesi ve kontrolü gibi işlerle ilgilenmez. Bunun yanı sıra kupon, faiz ve temettü ödemesi fon yönetimince yapılır. Böylelikle yatırımcılar vade takibi, tahsilat gibi zaman ve kaynak gerektiren işlemlerle uğraşmak zorunda kalmaz.

Ayrıca alımıyla ilgili detaylı bilgiye sahip olmak için Hisse Senedi Nasıl Alınır? yazımıza göz atabilirsiniz.

Yatırım Fonlarının Dezavantajları Nelerdir?

Dalgalanan Fiyatlar: Her yatırım aracında olduğu gibi yatırım fonlarında da değer kaybetme riski mevcuttur. Hisse senedi yatırım fonları, fonu meydana getiren hisse senetleriyle beraber fiyat dalgalanmaları meydana getirebilir. 

Büyük Miktarda Nakit Para Tutma: Yatırım fonları binlerce yatırımcıdan para toplayıp birikim yapar, bu sebeple fon sahipleri her gün, fona para koymaya ek olarak fondan para da çeker. Para çekme kapasitesini sabit tutmak amacıyla fonlar çoğu zaman portföylerin hatrı sayılır bir kısmını nakit olarak tutar. Yüksek miktarda nakit sahibi olmak pek de avantajlı olmayabilir.

Masraflı Fon Yönetimi: Yatırım fonu meydana getirmek, dağıtmak ve yönetmek maliyetli bir iştir. Portföy yöneticisinin maaşından yatırımcıların üç aylık tablolarına kadar tüm elemanlar pahalıdır. Bu masraflar yatırımcılara yansıtılır. Ücretler fondan fona ciddi anlamda farklılık gösterdiği için, tutarlara dikkat edilmemesi uzun vadede olumsuzluklara sebep olabilir. Aktif olarak yönetilen fonlar her sene biriken işlem ücretlerine tabidir.

Aktif Fon Yönetiminde Daha Yüksek Masraflar: Aktif olarak yönetilen fonlar daha pasif fonlara oranla daha yüksek tutarlara tabidir, fakat pasif endeks fonları da günden güne daha sık tercih ediliyor.

Nakit Bekleme ProblemiYatırım fonu ile hisselerinizi herhangi bir zamanda nakte çevirebilirsiniz. Ancak bunun için işlem gününün sonunu beklemeniz gerekir.

Fonların Değerlendirilmesi: Fonları araştırmak ve karşılaştırmak kolay olmayabilir. Yatırım fonları yatırımcılara fiyat/kazanç oranı, satış artışı, hisse başına kazanç ya da diğer önemli verileri bir araya getirme olanağı sağlamaz. Bir yatırım fonunun net varlık değeri değerlendirme ve karşılaştırma için başlangıç olabilir, fakat portföy çeşitliliği dikkate alındığında tam bir çıkarım yapmak zordur. Bu gibi durumlarda yalnızca aynı piyasaları takip eden endeks fonlarını karşılaştırmak mantıklıdır.

Risksiz yatırım araçlarını merak ediyorsanız “Riski en düşük yatırım aracı nedir?” adlı yazımıza göz atmanızı öneririz.

Yatırım Fonu Seçimi Nasıl Yapılır?

Eğer birikimlerinizi bir yatırım fonuna aktarmak istiyorsanız doğru seçimi yapmalısınız. Kendinize uygun bir fon bulmak için incelemeniz gereken bazı noktalar var. Bu noktaları aşağıdaki şekilde sıralayabiliriz:

  • Fonun kurucusunu, türünü ve sınıfını öğrenin
  • Fon yönetim şirketini inceleyin
  • Fonun hangi araçlara yatırım yaptığını öğrenin
  • En yakın tarihli portföy dağılımını ve stratejisini öğrenin
  • Öngörülen vadesini öğrenin
  • Risk düzeyini inceleyin
  • Fon alım satım saatlerini ve işlem zamanını bilin
  • Kazançtan ne kadar stopaj kesintisi yapıldığını öğrenin
  • Alım satım işlemlerinde komisyon olup olmadığını öğrenin
  • Erken çıkış işlemi için uygulanan bir komisyon olup olmadığını araştırın
  • Fonun geçmiş dönem performansını araştırın
  • Getiri garantisi olup olmadığını bilin.

Kaynaklar:

https://www.spk.gov.tr/Sayfa/Menu/1

https://www.spk.gov.tr/Sayfa/AltSayfa/253

https://tr.wikipedia.org/wiki/Fon_(ekonomi)

Yatırım Fonu Nedir?
5 (100%) 1 vote[s]
Facebook
Twitter
LinkedIn
WhatsApp

Henüz yorum yapılmamış, yorumunuzu aşağıya ekleyin!


Yorum Ekle

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir