Üyelik aktivasyonunuz tamamlanmadı!

Repo Nedir?

HangiKredi Uzman Yazarları

Yayımlama Tarihi: 16.09.2021 Güncelleme Tarihi: 17.09.2021

Gerek bankalarda gerek borsalarda, yatırım yapılabilecek çok sayıda araç bulunur.

Repo Nedir?
Bu yatırım araçlarından bir kısmı yüksek risk içerir ve buna karşın doğru yatırımlar, yüksek kazançlar getirir. 

Fakat risksiz bir yatırım ve garanti bir kazanç isteyen yatırımcılar, repo gibi seçenekleri değerlendirir. Çünkü repo işlemlerinde kazanılacak para önceden bellidir ve vade sonunda değişmesi söz konusu değildir. Riske girmek istemeyen yatırımcıların “Repo nedir ve nasıl yatırım yapılır?” gibi soruların cevabını bilmesinde fayda vardır.

Repo Nedir?

Repo; bir menkul kıymetin, vadesi ve faizi anlaşmanın yapıldığı tarihte belirlenmek kaydıyla satılıp vade tarihinde ilk satıcısı tarafından geri alınması şeklinde gerçekleşen kısa vadeli bir işlemdir. İşlemin adı İngilizce “repurchase agreement” kavramının kısaltması olarak ortaya çıkmıştır. Kavramın Türkçede kendine “tekrar satın alma anlaşması” şeklinde bir karşılık bulmaktadır. İşlemde de tam olarak bu şekilde bir anlaşma söz konusudur.

Repo Nasıl Yapılır?

Repoda alıcı ve satıcı arasında belirlenen şartlar doğrultusunda bir tekrar satın alma anlaşması yapılır. Satıcı taraftaki finansal kuruluş ya da banka,hazine bonosu ve devlet tahvili gibi menkul kıymetleri alıcı taraftaki yatırımcıya satar. Bu işlemin yapıldığı tarihte satıcı, sattığı menkul kıymeti ne kadara geri alacağını da taahhüt eder. Vade ise çoğunlukla alıcı tarafından belirlenir. Kısaca yatırımcının hangi tarihte ne kadar para kazanacağı önceden bellidir.

Repo Çeşitleri Nelerdir?

En avantajlı yatırım fonları arasında yer alan tahvil ve bono gibi menkul kıymetlere yatırım yapmak suretiyle gerçekleşen repo işleminin çok sayıda farklı türü vardır. Bu işlem türlerinden bazıları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Düz repo Satılan menkul kıymetin, önceden belirlenen bir tarihte, belirli bir fiyata geri alma taahhüdü içeren işlem.
Ters repo Başlangıç valöründen satın alınan bir menkul kıymetin, bitiş valöründen geri satılacağı taahhüdünü içeren işlem.
Gecelik repo Vadenin 1 gün, valörün aynı gün, nihai takasın ise ertesi gün olduğu işlem.
Açık repo Vadesi belirsiz olan ve taraflardan herhangi birinin vadeyi sonlandırabildiği işlem.
Karşılıksız (Fiktif) repo Satılan menkul kıymet yerine bir makbuzun el değiştirmesi ya da bir menkul kıymetin birden fazla yatırımcıya satılarak açığa satışının yapıldığı işlem.
Sürekli repo Taraflardan birinin aksini talep etmediği sürece vadesi, vade sonunda otomatik olarak yenilenen işlem.
Vadeye kadar repo Vade bitiş tarihinin, satılan menkul kıymetin faiz ya da kupon ödeme günü ile aynı güne denk getirilmesi şeklindeki işlem.
Döviz swapı repoları Satılan menkul kıymet için bir teminatın söz konusu olduğu ve yabancı para cinsinden yapılan işlem.
Esnek repo Yatırımcıya, satın aldığı menkul kıymetin bir kısmını, son vade tarihinden önceki bir tarihte satabilme hakkı tanıyan işlem.

Ters Repo Nedir?

Yeniden satın alma anlaşmaları arasında en çok karşılaşılan kavramlardan biri olan ters repo nedir? Aslında standart işlemden tek farkı, işlemin birincil tarafının değişmesidir. Düz işlemde banka, menkul kıymeti satarken geri alacağını taahhüt eder; ters işlemde ise yatırımcı, menkul kıymeti geri satacağını taahhüt eder. Bir diğer fark da menkul kıymetin başlangıç valörüden alınıp bitiş valöründen satılmasıdır.

Gecelik Repo Nedir? Gecelik Repo Nasıl Hesaplanır?

Gecelik işlemlerde 1 gün gibi kısa bir vade süresi söz konusudur. Taraflar farklı bir tarih konusunda anlaşmadığı sürece bu işlemin valörü aynı gündür. Ayrıca nihai takasın gerçekleştirilme tarihi de ertesi gün olarak belirlenir. Valör cuma gününe denk geldiğinde takas bir sonraki pazartesi gerçekleştirilir fakat yine de işlem 1 günlük olarak kabul edilir.

Dolayısıyla gecelik repo hesaplama işlemi yaparken öncelikle günlük repo hesaplaması yapılmalıdır. Bu doğrultuda elde edilen sonuç zaten 1 günlük getiriyi ifade edecektir.

Repo Nasıl Hesaplanır?

Repo hesaplama işleminin belirli bir formülü vardır. Bu hesaplamada anapara, faiz oranı ve gün sayısı dikkate alınır. Hesaplama formülü ise “Brüt Getiri = (Anapara/100) X (Faiz Oranı/365) X Gün Sayısı” şeklindedir. Bir yatırımcının, 30 gün vadeli ve %15 faiz oranlı bir işlem için 20.000 TL yatırım yaptığı bir senaryonun örnek hesaplaması aşağıdaki gibidir.

Anapara 20.000 TL
Faiz Oranı 15%
Vade (Gün Sayısı) 30
Anapara/100 = 20000/100 200
Faiz Oranı/365 = 15/365 0,041
Brüt Getiri = (Anapara/100) X (Faiz Oranı/365) X Gün Sayısı 246 TL
Brüt Getiri = 200x0,041x30
Stopaj (%15) = 246/100x15 36,9 TL
Net Getiri = Brüt Getiri - Stopaj 209,1 TL
Vade Sonunda Ele Geçen Net Tutar = Anapara+Net Getiri 20.209,1 TL

Repo Faiz Oranları Nasıldır?

Repo faiz oranları, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından belirlenir. Dönemsel olarak güncellenen faiz oranları yine TCMB tarafından duyurulur. Güncel merkez bankası faiz kararı ile ilgili detaylı bilgi almak için ilgili yazımıza göz atabilirsiniz.

Repo Yatırımı Nasıl Yapılır?

Repo işlemi yapmak için bir banka hesabına sahip olmak ya da bir aracı kurumla çalışmak yeterlidir. Yatırımcı, mevduatını kaç günlük bir işleme yatıracağını bankaya bildirir ve belirlenen geri alım fiyatını kabul etmesi hâlinde işlem gerçekleşir. Satışı gerçekleşen menkul kıymetin kendisi yatırımcıya verilmez. Bunun yerine bir makbuz hazırlanır ve yatırımcı, vade tarihinde bu makbuzu ibraz ederek parasını alır. Satış fiyatı ve alış fiyatı arasındaki fark ise yatırımcının kârıdır.

Otomatik Ödeme Talimatı ile Repo İşlemi Yapılabilir mi?

Düzenli olarak yatırım yapmak ve bu işlemden düzenli gelir elde etmek isteyen yatırımcılar için bankalar, otomatik ödeme talimatı ile repo işlemi hizmeti vermektedir. Bu sayede yatırımcının belirlediği vadeler ve tutarlar doğrultusunda otomatik olarak yatırım işlemi gerçekleşir. Otomatik işlem ile ilgili detaylar ise şu şekildedir:

  • Bankada bir yatırım hesabına sahip olunmalıdır.
  • Yatırım hesabındaki bakiyenin tamamı, belirli bir kısmı ya da belirli bir kısmını aşan tutar için talimat verilebilir.
  • Otomatik talimatlar 1 gün, 7 gün, 30 gün gibi çeşitli vadeler için verilebilir.
  • Yatırım hesabında her zaman, otomatik talimat verilen tutar kadar bakiye olmalıdır.
  • Yatırımcı, otomatik talimatı istediği zaman iptal edebilir.
close icon

Yazar Hakkında

yazar
HangiKredi Uzman Yazarları

Finansal uzmanlıkları doğrultusunda en doğru ve en güncel bilgileri sizler için derleyen Hangikredi.com uzman finans yazarları; kredi, mevduat ve para gibi pek çok konuyu sizler için kaleme almaktadır.

Devamını Oku

Bu makale size ne kadar faydalı oldu?

0 Oy

-

0 Puan

Oy verdiğiniz için teşekkür ederiz. 😊

Yorum Yazın

yorum yaz

Konuyla ilgili sormak ya da eklemek istedikleriniz için yorum bırakabilirsiniz.

Yorum Yapılmamış

Son Eklenen İçerikler

  • IBAN Sorgulama Nedir, Banka IBAN Adresleri Neler? 7.10.2021

    IBAN Sorgulama Nedir, Banka IBAN Adresleri Neler?

  •  Kredi Kartı mı Yoksa Nakit mi Kullanılmalı? 1.10.2021

    Kredi Kartı mı Yoksa Nakit mi Kullanılmalı?

  • ÖTV Muafiyeti Nedir? 1.10.2021

    ÖTV Muafiyeti Nedir?

  • Güvenli İnternet İçin Nelere Dikkat Edilmeli? 1.10.2021

    Güvenli İnternet İçin Nelere Dikkat Edilmeli?

Size daha iyi hizmet sunabilmek için sitemizde çerezler kullanıyoruz. Ayrıntılı bilgi için Gizlilik Politikamızı ve Çerez Politikamızı inceleyebilirsiniz.

ikon