Üyelik aktivasyonunuz tamamlanmadı!

hangikredi.com

Vergi Muhasebesi Nedir?

HangiKredi Uzman Yazarları

Yayımlama Tarihi: 21.09.2023 Güncelleme Tarihi: 21.09.2023

İşletmelerin tüm finansal hareketleri, muhasebe defterlerine kaydedilir, bu kayıtlar sayesinde ticari faaliyetlerden doğan mali işlemleri belgelemek, sınıflandırmak ve özetlemek mümkün olur.

Vergi Muhasebesi Nedir?
 Şirketler için bir bilgi ve kontrol mekanizması olan muhasebe süreçlerinde vergi kayıtlarına da yer verilir. Vergi muhasebesi olarak adlandırılan bu işlem, yasal ödemelerin kanunlara uyumluluğunu ve doğru hesaplanmasını sağlar. Yazının devamından işletmelerde vergi muhasebesine ilişkin detaylı bilgiye ulaşabilirsiniz.

Vergi muhasebesi nedir?

Kamu hizmetlerinin finansman kaynağı olan vergi, bireylerin ve işletmelerin yükümlülükleri arasındadır. Ticari faaliyette bulunanlar, mali hareketleri için hem vergi ödemeli hem de muhasebe kaydı tutmalıdır. Bu süreçte esas alınan vergi muhasebesi düzenlemeleri, kayıtların ve ödemelerin yasal zeminde ilerlemesini sağlar. Türkiye’de kurum kazancı üzerinden hesaplanan vergilerin muhasebeleştirilmesinde TMS 12 Standardı temel alınır. TMS 12, vergiye tabi tüm gelirleri kapsar. Ayrıca kâr dağıtımlarında kaynakta kesinti yapmak suretiyle ödenen vergileri de içerir.

Vergi muhasebesi neden önemlidir? İşletmeler için avantajları nelerdir?

Vergi muhasebesi, işletmelerin yasalara tam uyum sağlamasını mümkün kılar. Böylelikle kanunlara aykırılıktan kaynaklanan hukuksal, operasyonel ve finansal sorunlar önlenebilir. Vergi muhasebesinin avantajları arasında şunlar da yer alır:

  • Vergi tasarrufu: Vergi muhasebesi, işletmelerin yasal yollarla ödeme yükünü azaltmasına yardımcı olabilir. Vergi indirimleri, istisnaları ve teşviklerinden yararlanmak, işletmelerin tasarruf yapmasını sağlayabilir.
  • Nakit akışı yönetimi: Bu süreçte şirketler, vergi ödemelerini planlayabilir ve zamanında ödeyebilir. Buna bağlı olarak nakit akışını etkin yönetebilir ve beklenmedik vergi masraflarından korunabilir.
  • Finansal analiz: Vergi kayıtları, işletmelerin gelir ve giderlerini ayrıntılı bir şekilde gösterir. Bu sayede şirketlerin finansal durumunu ve performansını analiz etmesini destekler.
  • Mali planlama: Vergi muhasebesi, işletmelerin gelecekteki finansal hedeflerine ulaşmasına yardım eder. Örneğin işletmelerin uzun vadeli mali hedeflerini belirlemek için kullanılabilir.
  • İş stratejisi geliştirme: Bu muhasebe işlemi, firmaların vergi yükünü göz önünde bulundurarak iş stratejileri geliştirmesine olanak tanır.

Finansal sağlık hem işletmeler hem de kişiler açısından oldukça önemlidir. Bu nedenle bireysel vergi muhasebesi de düzenli olarak gerçekleştirilmelidir. Örneğin gelirleriniz ve varlıklarınız üzerinden ödediğiniz vergilerin kayıtlarını tutabilirsiniz. Söz konusu kayıtlar, kazançlarınızı ve harcamalarınızı dengelemenizi kolaylaştırırken yatırım kararlarınıza da yön verir.

Yasal uyum ve risk azaltma: Vergi kanunlarına uygunluk ve denetimler

Vergi muhasebesi tanımında yasalara uygunluk vurgusu ön plana çıkar. Zira burada temel amaç, vergi kayıtlarının kanunlarla tam uyumlu hâle getirilmesidir. Böylece işletmeler, denetim süreçlerinden sorun yaşamadan geçebilir. Uluslararası mevzuatta UMS 12 Gelir Vergilerinin Muhasebeleştirilmesi Standardı; Türkiye’de ise TMS 12 ilkeleri baz alınır. Ayrıca 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun muhasebe işlemlerine ilişkin maddeleri de göz önünde bulundurulur.

Finansal planlama ve tahmin: Vergi yükümlülüklerinin ileriye dönük yansımaları

Vergi muhasebesinin öneminden bahsederken finansal planlamaya ayrı bir parantez açmak gerekir. Zira işletmelerin vergi yükümlülükleri, kısa ve uzun vadeli mali tahminlerde kilit rol oynar. Şirketler; vergi ödemelerini önceden planlayarak nakit akışını koruyabilir, beklenmedik masraflara ve risklere karşı önlem alabilir. Bu sayede mali gücünü artırabilir ve hedeflerine daha emin adımlarla ilerleyebilir.

Vergi muhasebesi süreci: Hangi adımları içerir?

Muhasebedeki süreklilik ve dönemsellik kavramları, vergi kayıtlarında da esas alınır. Bu ilkelere göre vergi ödemelerinin işletme ömründen bağımsız ve belirli periyotlar itibarıyla kaydedilmesi gerekir. Ayrıca dönem sonunda tüm maliyet ve gelir tablosu hesapları kapatılmalıdır. Vergi muhasebesi süreci ise gelir ve gider kayıtların tutulması, beyanname hazırlığı, iadeler ve ödemeler şeklinde ilerler. Takip eden başlıklarda bu adımlara dair detayları görebilirsiniz.

Gelir ve gider kayıtlarının tutulması: Vergi tabanının oluşturulması

213 sayılı Vergi Usul Kanunu, gelir ve gider kayıtlarına ilişkin maddeler içerir. Bu kanunun 194. maddesinde işletmelerin defter tutma esaslarından bahsedilir. İlgili kanun hükmüne göre defterin sol tarafına giderler; sağına ise gelirler yazılır. Giderler, satın alınan mallar ya da gördürülen hizmetler karşılığında ödenen tüm bedelleri kapsar. Gelirler ise tahsil edilen mal ve hizmet tutarlarıdır. Sayılan kalemler, vergi matrahını yani tabanını oluşturur. Verginin hesaplanmasında bu matrah esas alınır.

Vergi beyannamesi hazırlığı: Yasal bildirimlerin ve raporların incelenmesi

Vergi beyannamesi, kazançların ilgili kurumlara bildirildiği belgedir. Bu belge, vergi türüne göre farklı şekillerde düzenlenir ve tarihlerde teslim edilir. Örneğin Kurumlar Vergisi için 5520 sayılı kanunun beyannameye dair maddelerini dikkate almalısınız. Tacirlerden alınan bu verginin son beyan tarihi ise hesap döneminin kapanışını izleyen dördüncü ayın yirmi beşinci günüdür. İşletmeler, bu bildirimi ister kanuni merkezinin bulunduğu yerdeki vergi dairesinden ister e-Beyanname sisteminden online olarak gerçekleştirebilir. Ayrıca vergi beyanname muhasebesinde bu süreçlere ilişkin kayıtları da tutmalıdır.

Vergi iadesi ve ödemeler: Vergi durumunun sonuçları ve etkileri

Şirket vergi muhasebesinde iade prosedürleri son derece önemlidir. Zira vergi iadesi, fazladan yapılan ödemelerin geri alınmasını mümkün kılar. Bu uygulamaya KDV (Katma Değer Vergisi) süreçlerinde rastlanır. İşletmeler, faaliyetlerini sürdürürken KDV öder ve tahsil eder. Ödenen vergi tahsil edilenden fazla olduğunda iade hakkı doğar. Vergi muhasebesi sorumlusu, nihai tüketiciye yansıtılamayan bu tutarı geri almak için Gelir İdaresi Başkanlığına başvurabilir.

Vergi muhasebesinin işletme stratejilerine etkisi: Nasıl kullanılır?

Vergi muhasebesi, firmaların farklı süreçlerinde önemli rol oynar. Mali planlamadaki göreviyle işletmelerde bütçe yönetimi stratejilerine yön verir. Şirketler, vergi yükümlülüklerini muhasebe ilkelerine göre kontrol altında tutarak daha emin adımlarla ilerler. Örneğin kaynakları ve maliyetleri arasındaki dengeyi kurabilir. Vergi muhasebesinin işletme stratejilerine etkileri arasında şunlar da sayılabilir:

Yatırım kararları İşletmeler, yatırım yaparken vergi sonuçlarını dikkate almalıdır. Muhasebe süreçleri, farklı yatırım seçeneklerinin vergi yükünü ve avantajlarını değerlendirmek için kullanılabilir.
Kâr dağıtımı ve temettü politikası Hissedarlara ve ortaklara yapılan kâr dağıtımından farklı oranlarda vergi kesilir. Bu nedenle şirketler, kâr dağıtımı ve temettü politikalarını belirlerken bu kesintileri de göz önünde bulundurmalıdır.
Uluslararası işlemler Uluslararası faaliyet göstermek isteyen işletmeler, farklı ülkelerin muhasebe standartlarını öğrenerek yasal uyumluluk kriterini sağlayabilir.
Yatırım teşvikleri Ülkeler, tacirleri teşvik etmek etmek için vergi indirimleri ve muafiyetleri sunar. Ayrıca hibe programlarıyla da girişimcilere destek verir. Vergi muhasebesi, tüm bu imkânların etkin kullanılmasına yardımcı olur.

İşletmeler, birleşme veya satın alma yoluyla büyüme kararlarında da vergi muhasebesinden destek alabilir. Bu işlemler, bahsi geçen yöntemlerle faaliyet alanını genişletmenin beraberinde getireceği vergi sorumluluklarını gösterir. Böylece firmanın sermayesini ve iş akışını olumsuz etkileyecek adımlardan kaçınmak mümkün olur.

Vergi avantajlarını kullanma: Yasal imkânların en iyi şekilde değerlendirilmesi

Vergi, devletler için gelir; işletmelerin ise gider kalemidir. Özelden kamuya gelir akışının sağlandığı bu süreçte her iki tarafın bazı sorumlulukları ve hakları vardır. Örneğin işletmeler, gerekli şartları taşıması durumunda çeşitli vergi avantajlarından yararlanabilir. Bu avantajlar arasında gider gösterilerek vergiden düşülen harcamalar ön plana çıkar. Yemek, çalışan, ulaşım, giyim, kira ve aidat gibi işletme masraflarını gider göstererek vergi matrahından indirebilirsiniz. Vergi avantajları arasında istisnalar, muafiyetler, indirimler ve sübvansiyonlar* da yer alır. Farklı kurumların sunduğu bu yasal imkânlardan yararlanarak vergi yükümlülüklerinizi hafifletebilirsiniz.

Notlar:

*destekleme, karşılıksız yardım

close icon

Yazar Hakkında

yazar
HangiKredi Uzman Yazarları

Finansal uzmanlıkları doğrultusunda en doğru ve en güncel bilgileri sizler için derleyen Hangikredi.com uzman finans yazarları; kredi, mevduat, bankacılık ve muhasebe gibi pek çok kategoride konuyu sizler için kaleme alır.

Devamını Oku

Bu makale size ne kadar faydalı oldu?

2 Oy

-

3,5 Puan

Oy verdiğiniz için teşekkür ederiz. 😊

Yorum Yazın

yorum yaz

Konuyla ilgili sormak ya da eklemek istedikleriniz için yorum bırakabilirsiniz.

Yorum Yapılmamış

Son Eklenen İçerikler

  • Noterde Hangi İşlemler Yapılır? 23.05.2024

    Noterde Hangi İşlemler Yapılır?

  • Sanal Ofis Nedir, Avantajları Nelerdir? 20.05.2024

    Sanal Ofis Nedir, Avantajları Nelerdir?

  • İnşaat Maliyetleri ve Konut Fiyatları İlişkisi 17.05.2024

    İnşaat Maliyetleri ve Konut Fiyatları İlişkisi

  • Stajyer Ehliyet Nedir? Süresi Ne Kadardır? 17.05.2024

    Stajyer Ehliyet Nedir? Süresi Ne Kadardır?