Kripto Para Nedir, Hangi Amaçlarla Kullanılır?

Kripto Para Nedir?

Son zamanlarda teknoloji ve ekonominin en çok konuşulan konularından biri kripto paralar. Aslında bu paraların yaşamımıza girişi 8-9 yıl önceyi buluyor. Görece yeni olan bu para birimleri, birkaç yıl öncesine kadar daha az biliniyor olsa da, günümüzde devlet otoritelerinin ve büyük şirketler ile meraklılarının ilgisini üzerinde toplamış halde.

Kripto paralar, bu konular ile daha az ilgilenen son tüketiciler içinse tam olarak netleşmemiş olabiliyor. Bu yazımızda kripto paraların tüm detaylarına çeşitli başlıklar aracılığıyla yer vereceğiz. Bu sayede, bu konuyu herkesin anlayacağı şekilde açıklayarak önümüzdeki  süreçte bu alanda faal olmak isteyenlerin atabileceği adımları anlatacağız. 

Kriptoloji Nedir?

Kripto para birimlerini detaylıca anlatmadan önce, ilk olarak “kripto/kriptoloji” ne olduğunu açıklamak yararlı olur. Kriptoloji, temel olarak bir şifreleme bilimidir. Verilerin (yazı, rakam ya da bir mesaj) bir sisteme göre şifrelenmesi, güvenli bir ortam üzerinden transfer edilmesi ve bu şifreleme sisteminin transfer edildiğinde çözülerek verilerin görünür hale gelmesi olarak da tanımlanabilir.

Kripto Para Nedir?

Kripto para, güvenli bir ürün olması için kriptoloji bilimini kullanan, dijital bir para birimidir ve bu paralarda matematik bazlı şifreleme kullanılır. Sanal olan tüm işlemlerde, banka kartlarında ve dijital ortamda gerçekleştirilen her işlemde bu sistem kullanılır.

Banka işlemlerinin fiziksel para kullanılmadan yapılabilmesini bu bilim sağlar. Yeni nesil kripto paralar ise devletler ve otoriteler tarafından kontrol edilmediği için fiziksel para birimlerine göre daha farklı. Bu durum, yatırım aracı olarak kullanılırken oluşan dinamiklerine de yansıyor.

Kripto Paranın Tarihçesi ve Türleri

İlk kripto para, 2009 yılında takma adlı bir yazılımcı olan Satoshi Nakamoto tarafından bulunan Bitcoin‘dir. Bitcoin sistem olarak POW kullanır. Bitcoin’den sonra Nisan 2011’de, merkezi bulunmayan bir DNS üzerinden internet sansürünü güçlü hale getirmek için ilk altcoin olan Namecoin kuruldu.

Ekim 2011’de ise şifreleme yöntemi olarak SHA-256 yerine Scrypt kullanımı yapılan kripto para Litecoin piyasaya çıktı. Böylelikle, Bitcoin madenciliği için kullanılan ASIC makineleri gibi sistemler olmaksızın Litecoin kazılabilir bir şekle geldi. 2013’ün bitiminde Litecoin, medyada keşfedilip yer bulmaya başladı ve 1 milyar dolar piyasa değerine ulaştı. 2011’de çıkan Ripple da Bitcoin ile aynı metotta ve mantıkta ilerlemektedir.

Kripto Paranın Üretimi

Kripto paralar, yazının başında belirttiğimiz gibi bir otorite ya da devlete bağlı değildir. Dolayısıyla, bu paraların üretimi de var oluşları gibi kullanıcı bazlı bir sistem ile ilerler. Kripto para üretimi madencilik (mining) esasına dayalıdır.

Nasıl ki altın bulmak için kazılar gerçekleştiriliyorsa,  kripto para bulmak için de matematik problemleri yazılımlar tarafından çözülmeye çalışılır. Herkesin çözebilme ve üretebilme hakkı olduğu için de en fazla çalışan, en fazla üretimi elde eder demek yanlış olmaz. Eğer siz de gereken teknolojik altyapıya (işlemci gücü ve internet bağlantısı) sahipseniz bu üreticilerden biri olabilirsiniz.

Üretim ile ilgili bilmeniz gereken diğer bir konu ise, her kripto para biriminin sınırlı bir üretim kapasitesi olduğudur. Bunu netleştirmek gerekirse, Bitcoin’in, başlangıçta yayınladığı protokolünde “yalnızca 21 milyon Bitcoin bulunabilir” maddesi bulunuyor. Bu anlamda üretiminde bir sınır mevcut. Bu sebeple de bu sanal paraya gösterilen ilgi giderek artıyor çünkü bulunması gün geçtikçe zorlaşarak daha  ufak parçalar haline geliyor.

Kripto Para Güvenli mi?

Kripto paralar, tamamen teknoloji tabanlı ve şifreleme sistemi ile var olduğu için güvenlidir. Ancak yine aynı sebeplerden bazı riskleri bulunmuyor değil. Buna istinaden; bilgisayarlarda kazılıp bulunmuş olan madenleriniz yani kripto paralarınız, eğer sanal bir cüzdanda toplanmamışsa bilgiyasarların çökme durumunda yok olabilirler.

Yine bilgisayarların genel sorunu olan bir başka risk ise hacklenebilir olmaları. Milyar dolarlık işlem hacimleri sebebiyle kripto paralar saldırıya uğrayabiliyor. Fakat bu hacklenme saldırılarının her teknolojik ortam için bir risk olduğunu hatırlatmakta fayda var.

Kripto Paralar Nasıl Korunur, Blockchain Nedir?

Kripto paraların güvenliği “blockchain” denen bir teknoloji ile sağlanıyor.

Blockchain, şifrelenmiş işlem takibi sağlayan bir dağıtık veri tabanıdır. Ağırlıklı olarak Bitcoin ile adı beraber duyulmaya başlanan blockchain, dijital veri bulunan tüm mecralarda kullanılabilecek bir teknolojidir.

Bu sistem bloklar halinde ve merkezi olmadan dağıtık biçimde kullanıldığı için takibi olanaksız bir hale getirir. Bir taraftan çıkan bilgi, diğer tarafa ulaşana ve kodlar eşleşip bu bilgi ortaya çıkana kadar kimse tarafından ulaşılamaz, yönetilemez ya da manüpüle edilemez.

Bitcoin’de kullanılan blockchain teknolojisini yakından incelemek gerekirse, bloklar üzerinde para alışverişi bilgileri yer alır ve tüm işlemlerin sağlaması, Bitcoin kazanmak için problem çözen madenci kişiler ve yazılımlar tarafından yapılıyor. Böylelikle yapılan işlemin doğruluğu teyit edilmiş oluyor.

Kripto Para Borsaları

Birçok kripto para zamanla daha az üretilmek üzere tasarlanır. Bu sayede piyasa değerleri artar. Bu durum, devletlerin kendi para birimlerine kıyasla farklı bir sistemdir. Çünkü devlet özel koşullarda, dilediği an daha çok para basabilir ve bu sebeple enflasyon yükselebilir. Bunu daha somut şekilde anlatacak olursak, Bitcoin piyasasında 21 milyondan fazla miktarda birim üretimi gerçekleşmeyeceği bilinmektedir. Farklı farklı kripto para türlerinin mevcudiyetine karşın, çoğunlukla bu paralar iki protokolün birini kullanarak meydana gelirler; POW veya PoS.

Bütün kripto paralar, bilgisayarlarının ya da ASIC makinelerinin para işlemlerinin teyit etmesini ve işleme almasını sağlamak için hazırlamış olan kripto para madencileri tarafından barındırılırlar.

Kripto Para Yasal Mı? 

Kripto paralar İzlanda ve Vietnam dışında birçok ülkede yasaldır fakat regülasyon ve kısıtlamalardan muaf tutulmazlar. Çin, finansal kurumların Bitcoin’leri denetlemesini belirtmesine Rusya ise bu paraların yasal olduğunu ifade etmesine karşın, Rus Rublesi haricinde herhangi bir para ile alım satımı yasaklamıştır.

Kripto Para Bulmak için Nasıl Mining Yapılır?

Bitcoin ve Ethereum gibi pek çok diğer kripto para SHA-256 kullanılarak kazılır. Litecoin ise Scrypt kullanır. Bunlar en büyük hash fonksiyonlarıdır fakat bunlara ek olarak bazı kripto paralar tarafından kullanılan scrypt-N, x11 gibi fonksiyonlar da bulunur. SHA-256’nın eksi yönlerini giderme amacıyla başka hash fonksiyonları da kullanılır.

İlk başlarda ekran kartı(GPU) ile Bitcoin mining yapılabiliyordu ve bu oldukça fazla miktarda enerji kullanımı gerektiriyordu. Bitcoin giderek bilinen hale gelip cazipleştikçe, ASIC SHA-256 makinesi bulundu ve GPU ile mining yöntemi gözden düştü. Bu makineler ise: 4 GPU çalıştırarak kazı yapan bir donanım yaklaşık 3.4 MH/s gibi bir hash oranı yakalayıp 3600 kW/h tüketirken, ASIC makinesi 6 TH/s kazıp 2200 kW/h tüketir. Yani, GPU ile mining yapımı tedavülden kalktı.

Kripto Para Hangi Amaçlarla Kullanılabilir?

Kripto paraların pek çok kullanım alanı mevcuttur. Eğer elinizde bir miktar kripto para varsa borsalarda alım satım veya takas yaparak kripto paranızı aynı bir yatırım aracı olarak kullanabilirsiniz. Bunun yanı sıra, kripto paraları bildiğimiz para olarak internet üzerinden ya da mağazalardan alışveriş yapmak için kullanabilirsiniz.

Kullanım alanlarından en revaçta olanı ve kriptoların da üretim amacı olan, para gönderme konusundaki fonksiyonelliğidir. Bunu detaylandırmak gerekirse, banka ve aracı kurumlarıın aldığı yüksek komisyonları ya da gönderim ücretlerini ödemeden dilediğiniz alıcıya rahatlıkla uluslararası para transferi gerçekleştirebilirsiniz.

Bunların yanı sıra Bitcoin’in kullandığı teknoloji olan Blockchain aracılığıyla finans haricindeki alanlarda da kullanılması planlanıyor. Bu anlamda, Blockchain teknolojisiyle sağlık, kültür, bilim ve sanat gibi alanlarda değer yaratan ve yaşamı kolaylaştıran uygulamalar piyasadaki yerini alabilir.

Kredi kartınız ile Bitcoin satın almak için kredi kartı ile bitcoin sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Bitcoin Borsalarında Nasıl İşlem Yapılır?

Kripto paralardaki mantık, tıpkı diğer yatırım araçlarındaki gibi düşünülebilir. Fiyat düştüğünde alınıp, çıktığında satılırlar. Böylelikle de para kazanma olanağı elde edilir. Bitcoin ve Altcoin’ler gibi kripto paralar ile ilgilenen pek çok tüketici diğer borsalardan farklı olarak haftanın 7 günü 24 saat açık olan borsalarda alım satım işlemi yaparak gelir elde edebilir.

Birikim araçları hakkında bilgi almak için vadeli mevduat ve bono sayfamıza göz atabilirsiniz. 

Borsalarda alım satım işlemi yapabilmek için ilk olarak, bir exchange sitesine üye olmanız gerekir. Daha sonra eğer elinizde kripto para bulunuyorsa, bu sitede açtığınız hesabınıza transfer edip işlem yapmaya başlayabilirsiniz. Eğer elinizde kripto para bulunmuyorsa, exchange sitesine para (TL, Dolar ya da Euro) aktarıp daha sonra site içerisinde alım emri vererek bu parayı kripto paralarla takas edebilirsiniz. Takas (exchange) işleminde exchange sitesi yani aracı şirket size herhangi bir şekilde kripto para satmaz ya da sizden almaz, takas işlemi sadece kullanıcılar arasında gerçekleştirilir.

 Kaynaklar:

https://en.wikipedia.org/wiki/Cryptocurrency#:~:text=A%20cryptocurrency%20(or%20crypto%20currency,of%20additional%20digital%20coin%20records%2C

https://en.wikipedia.org/wiki/Blockchain 

https://blockgeeks.com/guides/what-is-blockchain-technology/ 

Kripto Para Nedir, Hangi Amaçlarla Kullanılır?
4 (80%) 1 vote[s]
Facebook
Twitter
LinkedIn
WhatsApp

Henüz yorum yapılmamış, yorumunuzu aşağıya ekleyin!


Yorum Ekle

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir