Üyelik aktivasyonunuz tamamlanmadı!

Kripto Para Nedir?

HangiKredi Uzman Yazarları

Yayımlama Tarihi: 2.07.2020 Güncelleme Tarihi: 13.09.2021

İcat edildiği günden bu yana insanlığın ayrılmaz bir parçası olan para, her çağda farklı bir şekle bürünerek yaşamın içinde dahil olmayı başardı.
Kripto Para Nedir?
Dijital bir çağın yaşandığı 2000’li yıllar ise kripto paraları insan hayatına soktu.

Aslında geçmişi daha eski olan bu sanal paralar, güvenilir bir teknolojiye erişene kadar yıllar 2009’u gösterdi. Günümüzde ise yoğun bir şekilde ilgi gösterilen bu paralar, hâlâ önemli bir kitle için büyük soru işaretleri taşımaktadır. Bu nedenle kripto para nedir, ne işe yarar, nereden alınır gibi pek çok bilinmezlik vardır.

Kripto Para Nedir?

Geleceğin en önemli ödeme aracı olması öngörülen kripto para; fiziksel bir varlığı bulunmayan, kriptoloji ile şifrelenmiş, tamamen sanal ve dijital bir para birimidir. Takas işlemlerinde ve bu paraları kabul eden işletmelerde ödeme aracı olarak kullanılabilir.

Kripto para birimlerinin en önemli özelliği, merkeziyetsizliktir. Yani bu paralar herhangi bir kişiye, kuruma, bankaya ya da devlete bağlı değildir. Merkezsiz olmasından dolayı güvenilirliği yüksek olan paraların merkezisyetsizliği, dağıtık muhasebe defteri (ledger) mantığıyla çalışan blockchain teknolojisinden gelmektedir.

Kripto paraların en temel özellikleri şu şekilde sıralanabilir:

  1. Merkeziyetsizlik
  2. Yeni arz oluşturma kuralları
  3. Sadece paranın sahibi tarafından verilen emirle el değiştirmesi
  4. Aynı anda yapılan işlemlerden sadece bir tanesinin gerçekleşmesi
  5. Kriptografi ile sadece sahibi tarafından sahipliğinin ispatı
  6. Sahiplik ve işlem kayıtlarının varlığı

Daha basit açıklanacak olursa, kripto diye tanımlanan paralar ile kredi kartı ve banka hesaplarında bulunan paralar karşılaştırılabilir. Temelde bunların tamamı sanal paradır ve her işlemde, sistemdeki dijital veriler yer değiştirir. Aradaki tek fark, bankadaki paraların hem banka hem de devlet otoritesi altında olmasıdır. Kripto birimlerde böyle bir durum söz konusu değildir.

Daha detaylı bilgi için “Dijital Para ve Kripto Para Arasındaki Farklar” başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz.

Kriptoloji Nedir?

Kriptoloji, en eski şifreleme bilimlerinden biridir. Çeşitli verilerin ve iletilerin, güvenli bir şekilde iki nokta arasında transfer edilmesini sağlar. Kriptografi ve kriptanaliz gibi iki branşın birleşmesinden oluşur. Kriptografi şifreli veriler oluşturur, kriptanaliz ise bu verilerdeki şifreleri çözer. Kripto paraların güvenli bir şekilde transfer edilmesi ve kullanılması da hash fonksiyonları gibi kriptoloji algoritmaları sayesinde mümkün olmaktadır.

Kripto Paranın Tarihçesi Nedir?

En popüler para birimi olan Bitcoin, bunu ilk yarı anonim merkezisyetsiz birim olmasına borçludur. Bitcoin 2009 yılında dolaşıma girdi ama kripto para tarihi bu olayla başlamadı. 1990’lı yıllarda da DigiCash, Beenz, Flooz gibi para birimleri için girişimler mevcuttur. Fakat bu para birimleri bir merkeze bağlı olduğu için çeşitli problemler çıktı ve başarısızlıkla sonuçlandı. 1998 yılında yayımlanan bildiriler ve geliştirilen mekanizmalar, günümüzdeki sanal paralarını temelini atmış oldu.

Takvimler 2009 yılını gösterdiğinde Bitcoin, Satoshi Nakamoto tarafından oluşturuldu, açık kaynak kodlu yazılım olarak paylaşıldı ve dolaşıma girdi. Satoshi Nakamoto isminin ne ifade ettiği ise bilinmemektedir. Bu ismin bir bilgisayara, kişiye ya da bir gruba ait olabileceği düşünülmektedir. Bitcoin’in gördüğü talep üzerine alternatif coin ya da altcoin olarak adlandırılan farklı birimler de piyasaya çıktı. Günümüzde 10 binden fazla coin biriminin varlığı söz konusudur.

Ethereum, Tether, Cardano ve Holo kripto para ile birlikte Ada kripto para da popüler coinler arasında yer almaktadı. En az Bitcoin kadar popüler olan coin ise Dogecoin kripto paradır. Bunun sebebi, SpaceX’in kurucusu ve Tesla Motors’un CEO’su olan Elon Musk’ın, bu paraya özel bir ilgi göstermesidir.

Kripto Paralar Nasıl Üretilir?

Coinlerin üretimi kullanıcı temellidir ve sınırlıdır. Dağıtık bir sistem üzerinden mining (madencilik) yöntemi ile üretilen paralar, belirli bir adet sınırına sahip oldukları için değerlidirler. Örneğin Bitcoin’in oluşturulması ile birlikte 21 milyon adet Bitcoin olduğu bildirilmiştir. Bu durum ise para üretiminin her geçen gün zorlaşmasına sebep olmaktadır.

Kripto Para Madenciliği Nedir?

Coin üretimi için yapılan mining ya da madencilik, bu adı, gerçek hayatta değerli madenlerin çıkarılması için zorlu süreçlerden geçilen fiziksel madencilikten almaktadır. Bilinen madenciliğin sanal ortama taşınmış hâli olarak kabul edilebilen mining, temelde bir bilgisayarın matematiksel işlemleri çözmesi ile yapılmaktadır. Bu süreçte işlemlerin çözülme zorluğu, bilgisayarın işlemci gücüne ve internet bağlantısının kalitesine bağlı olarak değişir.

Ayrıca isteyen herkes madencilik yapmaya başlayabilir ve coin üreticisi görevi yapabilir. Madencilik yapan kişiler, ilgili coinin ilk sahibi oldukları için, daha fazla kâr elde edebilme fırsatına sahip olurlar. Fakat madencilik için gereken donanımı kurmak için de belirli bir bütçeye ihtiyaç duyulur.

Kripto Paraların Güvenliği Nasıldır?

Kripto niteliği taşıyan para birimlerinin güvenilirliği hâlâ bir tartışma konusudur. Takas işlemlerinin gerçekleştirme sürecine bakıldığında, bir banka üzerinden, bir otoriteye bağlı paraların gönderilmesine göre çok daha güvenlidir. Çünkü bağlı bulunan bir merkez yoktur ve işlemler dağıtık bir ağda gerçekleşir. Gönderici ve alıcının cüzdan adresleri ile transfer yapılır ve her transfer, hem gönderen hem de sistem tarafından onaylanır. Önemli olan, takas ve transfer işlemlerini güvenilir kripto para siteleri üzerinden yapmaktır.

Coinler ile ilgili güvenlik riski, hack ve benzeri siber saldırılardan doğar. Bilgisayarlı bir sistemde kayıtlı olan paraların, hackleme yöntemi ile ele geçirilme olasılığı vardır. Fakat bu paraların bir cüzdana aktarılması, bu riski minimuma indirir. Ayrıca güvenilir bir borsa üzerinden işlem yapıldığı sürece bu risk daha da az olur.

Kripto Paralar Nasıl Korunur?

Mevcut paraları korumanın en etkili yollarından biri kripto para cüzdanı kullanmaktır. Madencilik ile elde edilen paraların doğrudan cüzdana aktarılması önemlidir. Her para birimine ait farklı bir cüzdan bulunur ve sadece ilgili birime ait cüzdanlar arasında transfer yapılır. Uyumsuz bir cüzdana transfer yapmak, coin kaybına yol açabilir. Bu cüzdanlar, blok zincirinde güvenli bir şekilde çalışmaktadır.

Blockchain Nedir?

Blockchain ya da Türkçe karşılığı ile blok zinciri teknolojisi, blok adı verilen ve sürekli büyüyen bir kayıt listesinin, kriptografik yöntemler ile güvenli bir şekilde birbirlerine bağlanmasını sağlar. Bu kayıt listesindeki her bir blok, bir önceki bloğun zaman damgasını ve hash fonksiyonunu da içerir.

Kripto Para Yasal mıdır?

Kripto birimlere sahip olan paraların yasal olma durumu, dünyanın her yerinde farklı olabilir. Çünkü bazı ülkelerde hükümetler, bu paralar ile ilgili madencilik, takas, transfer ve her türlü kullanımı yasaklamıştır. Bazı ülkelerde ise hükümetler tarafından tanınmış olan bazı coin birimleri vardır. Bu ülkelerde fiziksel işletmelerde dahi coin ile alışveriş yapmak mümkündür.

Türkiye’de ise bu konu ile ilgili herhangi bir yasal düzenleme yoktur. Dolayısıyla madencilik yapmak, coin barındırmak, borsada coin alıp satmak gibi işlemlerin yasa dışı olması söz konusu değildir.

Türkiye’de yasal olan coinler, bir yatırım aracına dönüşmüş durumda. Doğru bir yatırımla ciddi oranda kâr edilebilmektedir. Öyle ki krediyle kripto para yatırımı yatırımı yapanlar da mevcuttur.

Kripto Paradan Elde Edilen Kazanç Vergilendirilebilir mi?

Kripto para fiyatlarında meydana gelen dalgalanmalar, coin sahiplerinin kazanç sağlaması için bir fırsat yaratmaktadır. Kendine ait bir borsası vardır ve bu borsadaki arz - talep dengesi, coinlerin fiyatlarında değişkenlik yaratmaktadır. Doğru zamanlarda yapılan alım - satımlar sonucu kazanç elde etmek mümkündür.

Türkiye’de coinlerden elde edilen kazancın vergiye tabi tutulması ile ilgili bir yasal düzenleme yoktur. Fakat banka hesabına sürekli bir para girişinin tespit edilmesi hâlinde, ilgili devlet kurumunun vergi talep etme hakkı da bulunmaktadır. Çünkü vergi yasalarına göre, elde edilen her kazanç vergilendirilmelidir.

Kripto Para Nasıl Kullanılabilir?

Günümüzde kripto paralar, çoğunlukla yatırım aracı olarak kullanılmaktadır. Sürekli bir fiyat dalgalanması olduğu için, bir coini değeri düşünce satın almak ve yükselince satmak suretiyle kâr elde edilebildiği için, kazançlı bir yatırım aracı olarak kullanılır. Bazı ülkelerde alışveriş yaparken de coin kullanmak mümkündür.

Coinlerin fiziksel olarak varlıkları mevcut değildir. Sadece sanal ortamda mevcudiyeti görülür ve sanal olarak işlem yapılır. Fakat sahip olunan coinleri, gerçek paraya çevirmek de mümkündür. Borsada açılmış bir hesabın cüzdanında yer alan coinler, bir banka hesabına, TL olarak gönderilebilir.

Kripto Para Borsaları Nelerdir?

Kripto para borsası, zorlu madencilik süreçleri yerine reel para birimleri ile coin alınabilen web sitelerine ve mobil uygulamalara verilen isimdir. Kripto para piyasasından TL, euro, dolar ve benzeri reel para birimleri ile coin alınabilir ve aynı şekilde bu coinler satılarak reel piyasada geçerli bir para birimine dönüştürülebilir.

Mevcut kripto para listesinin ve anlık kripto para fiyatlarının görüntülenebildiği borsalarda isteyen herkes hesap açabilmektedir. Fakat bu borsalarda işlem yapmak için yeterli bilgi ve donanıma sahip olmak gerekir. Aksi hâlde kazanç sağlamak mümkün olmayabilir.

Hem Türkiye merkezli hem de yabancı merkezli olup global hizmet veren çok sayıda borsa bulunmaktadır. Bunlardan bazıları aşağıdaki tabloda gösterilmektedir.

En Popüler Kripto Para Borsaları  
BinanceCoinbaseHuobi
KuCoinKrakenFTX
BithumbBitfinexGate.io
BtcTurkParibuIcrypex
BitciBitexenBitlo
BittrexGeminiPoloniex

Kripto Para Borsalarında Nasıl İşlem Yapılır?

Kripto para yatırımı da son yılların en önemli kazanç kapısı hâline geldi. Fakat fiyat dalgalanmalarından dolayı gelir sağladığı kadar zarara da neden olabilmektedir. Bu süreçte hangi kripto para alınmalı, hangisi gelecekte daha değerli olacak, hangisi daha kârlı gibi sorulara cevap bulabilmek gerekir.

Kripto para nasıl alınır, nasıl satılır ve nasıl kâr edilir gibi konularda finansal bir bilgiye sahip olmak, işlem yapma sürecinde faydalı olur. Canlı kripto para fiyatlarını takip etmek, kripto para grafiklerini okuyabilmek ve doğru bir şekilde kripto para analizi yapabilmek gerekir. Bu detaylar doğrultusunda, yerli ya da yabancı borsalarda hesap açmak suretiyle işlem yapılabilir.

Öncelikle hesaba bir miktar reel para aktarılır. Ardından site ya da uygulama üzerindeki yönergeler doğrultusunda, istenilen coin birimi satın alınabilir ve satılabilir. Dijital para cüzdanında biriken para ise bağlı bulunan banka hesabına aktarılarak Türk lirasına çevrilebilir.

close icon

Yazar Hakkında

yazar
HangiKredi Uzman Yazarları

Finansal uzmanlıkları doğrultusunda en doğru ve en güncel bilgileri sizler için derleyen Hangikredi.com uzman finans yazarları; kredi, mevduat ve para gibi pek çok konuyu sizler için kaleme almaktadır.

Devamını Oku

Bu makale size ne kadar faydalı oldu?

8 Oy

-

4,5 Puan

Oy verdiğiniz için teşekkür ederiz. 😊

Yorum Yazın

yorum yaz

Konuyla ilgili sormak ya da eklemek istedikleriniz için yorum bırakabilirsiniz.

3 Yorum

emin gücüyener
emin gücüyener 22.02.2021 • 22:01

Bi Allah'ın kuluda nasıl para üretiliyor açıklasa da anlasak. Yaw kardeşim madencilik dediğin nedir? Matematik problemlerini çözmek nasıl paraya dönüşüyor. Bilen varsa bi açıklasa da rahatlasak. Çözülen matematik problemleri kimin ne işine yarıyor. Bence teknoloji devlerinin uydurduğu bir sistem amaç daha fazla bilgisayar satabilmek galiba ve enerji sarfiyatı

Yanıtla Beğen(0)

Son Eklenen İçerikler

  • IBAN Sorgulama Nedir, Banka IBAN Adresleri Neler? 7.10.2021

    IBAN Sorgulama Nedir, Banka IBAN Adresleri Neler?

  •  Kredi Kartı mı Yoksa Nakit mi Kullanılmalı? 1.10.2021

    Kredi Kartı mı Yoksa Nakit mi Kullanılmalı?

  • ÖTV Muafiyeti Nedir? 1.10.2021

    ÖTV Muafiyeti Nedir?

  • Güvenli İnternet İçin Nelere Dikkat Edilmeli? 1.10.2021

    Güvenli İnternet İçin Nelere Dikkat Edilmeli?

Size daha iyi hizmet sunabilmek için sitemizde çerezler kullanıyoruz. Ayrıntılı bilgi için Gizlilik Politikamızı ve Çerez Politikamızı inceleyebilirsiniz.

ikon