Üyelik aktivasyonunuz tamamlanmadı!

hangikredi.com

Vergi Dilimi Nedir? Nasıl Hesaplanır?

HangiKredi Uzman Yazarları

Yayımlama Tarihi: 27.02.2023 Güncelleme Tarihi: 2.01.2024

Devlet, çalışanların elde ettikleri gelirler üzerinden bir miktar kesinti yapar, kamu harcamalarında kullanılmak üzere belirli bir oranda alınan bu pay gelir vergisi olarak adlandırılır.

Vergi Dilimi Nedir? Nasıl Hesaplanır?
Çalışanların kazançlarının hangi oranda kesintiye uğrayacağı belirlenirken ise vergi diliminden yararlanılır.

Her yıl çeşitli oranlarda uygulanan bu kesinti, düzenli olarak gelir elde eden tüm vatandaşları ilgilendirir. Bu içeriğimizde “Vergi dilimi nedir?” sorusuna dair ayrıntılar cevaplar bulabilirsiniz.

Vergi dilimi nedir?

Vergi dilimi, çalışanların gelirleri oranında devlete ödemek zorunda oldukları payı gösterir. Vatandaşlar, elde ettikleri kazanca göre artan oranda gelir vergisine tabi olur. Artan oran, düşük gelirden daha az vergi alındığı anlamına gelir. Vergi diliminde yer alan yüzdelik rakamlar da buna göre sıralanır. Kazanç yükseldikçe vergi diliminde bir üst basamağa çıkılır ve ödenmesi gereken meblağ artış gösterir.

Vergi dilimi hesabı yapılırken yıllık gelir göz önünde bulundurulur. Bu basamakları oluşturan sınırlar ve oranlar, ödenecek miktarın belirlenmesi noktasında önem taşır. 

Faizsiz Nakit Avans Fırsatlarını İncele

Gelir vergisi kanununca açıklanan vergi dilimi oranları nedir?

Gelir vergisini düzenleyen 193 Sayılı Kanuna göre vergi diliminde yer alan oranlar her yıl yeniden belirlenir. Bu rakamların tespit edilmesinde güncel asgari ücret ve enflasyon oranı gibi değişkenler gözetilir. Gelir vergisi kanununca açıklanan vergi dilimi oranları %15, %20, %27, %35 şeklinde olup bu oranlara 2021 yılı itibariyle %40 oranında yeni bir gelir vergisi dilimi daha eklenmiştir.

2024 yılında belirlenen vergi dilimleri nelerdir?

2024 vergi dilimleri ücretliler ve ücret dışındaki gelirler için olmak üzere iki ayrı kategoride değerlendirilir. Bu ayrımı öğrenmeden önce güncel oranları bilmek isteyebilirsiniz. 2024 yılına ait vergi dilimi rakamlarını aşağıdaki tabloda bulabilirsiniz.

Ücret gelirlerine göre vergi oranları

Gelir Dilimi    Vergi Oranı   
110.000 TL’ye kadar %15
230.000 TL'nin 110.000 TL'si için 16.500 TL, fazlası %20
870 bin TL'nin 230.000 TL'si için  40.500 TL, fazlası %27
3.000.000 TL’nin 870.000 TL'si için 213.300 TL, fazlası %35
3.000.000 TL'den fazlasının 3.000.000 TL'si için 958.800 TL, fazlası %40

Ücret dışı gelirlerine göre vergi oranları

Gelir Dilimi    Vergi Oranı   
110.000 TL’ye kadar %15
230.000 TL'nin 110.000 TL'si için 16.500 TL, fazlası %20
580.000 bin TL'nin 230.000 TL'si için 40.500 TL, fazlası %27
3.000.000 TL’nin 580.000 TL'si için 135.000 TL, fazlası %35
3.000.000 TL'den fazlasının 3.000.000 için 982.000 TL, fazlası %40

Söz konusu gelir vergisi dilimlerinden ve oranlarından hangisine dâhil olduğunuzu belirlemek için öncelikle kazancınızın türünü tespit etmeniz gerekir. Tablodan da anlaşılacağı üzere her iki kategoride uygulanan rakamlar değişiklik gösterebilir. Kazancınızın ücret ya da gelir olduğunu belirledikten sonra vergi dilimi ve oranı hesabı yapmanız mümkündür.

Ücretliler için uygulanan gelir vergisi

Ücretliler için gelir vergisi, çalışanın emeği sonucunda elde ettiği kazançtan yani maaşından yapılan kesintidir. Fakat bu kesintinin miktarını belirlemede yalnızca maaşın dikkate alındığını söylemek doğru olmaz. Bununla birlikte SGK ve işsizlik sigortası işçi payı gibi parametreler de ücretliler için uygulanan gelir vergisinde belirleyici olur.

Ücret dışındaki gelirler için uygulanan gelir vergisi

Ücret dışındaki gelirler, vergi mükelleflerinin çalıştığı işten aldığı maaşlar haricinde elde ettiği kazançları ifade eder. Bu kazançlardan yapılan kesintiler de gelir vergisi kapsamına girer. Söz konusu kazançların arasında şunlar yer alır:

  • Ticari kazançlar
  • Zirai kazançlar
  • Serbest meslek kazançları
  • Gayrimenkul sermaye iratları
  • Menkul sermaye iratları
  • Diğer kazanç ve iratlar

Yukarıdaki listede yer alan irat kelimesi, gelir getiren mülk anlamına gelir. Bu maddelere göre devletin vatandaşlara kazanç sağlayan tüm kalemleri gelir vergisi kapsamında değerlendirdiği söylenebilir. Mükellefler hem çalışma karşılığı aldığı ücretler hem de mal varlıklarından elde ettikleri kazançlar için farklı vergi dilimlerine tabi olur.

Sene boyunca elde edilen kazançlar üzerinden belirlenen vergi dilimi nasıl hesaplanır?

Vergi dilimi hesaplaması yapmak için öncelikle brüt maaşı yani çalışanın bordrosunda yer alan rakamı belirlemek gerekir. Bu maaş tutarına vergiler ve diğer tüm kesintiler dâhildir. Söz konusu meblağ üzerinden SGK işçi payı gibi kesintiler hesaplanır. Aşağıda vergi dilimi kesintisi için yapılan hesaplamanın detaylarını görebilirsiniz.

  • Brüt maaş üzerinden %14 SGK işçi payı kesilir.
  • Sigortalının brüt maaşından %1 işsizlik sigortası primi ödenir.
  • Brüt maaştan bu kesintiler düşüldükten sonra vergi matrahına ulaşılır.
  • Vergi matrahına göre hangi vergi dilimine ve oranına tabi olunduğu tespit edilir.

Yukarıda yer alan adımları takip ederek yıllık geliriniz için uygulanacak vergi oranını kolaylıkla öğrenmeniz mümkündür. Ancak bu oranların kümülatif olarak ilerlediğini hatırlatmakta fayda vardır. Yani gelirinizin yer aldığı vergi dilimine bağlı olarak; %15’lik, %20’lik, %27’lik ve %40’lık bölümler için ayrı ödemeler yapmanız gerekir.

Gelir vergisi dilimi ne zaman ve nereye ödenir?

Gelir vergisi ödemeleri iki taksit hâlinde yapılır. İlk taksit, mart ayının sonuna kadar yatırılmalıdır. İkinci taksidin ise temmuzun son gününe kadar ödenmesi gerekir. Basit usuldeki ticari kazançlardan ileri gelen gelir vergilerinde ise bu taksit ödemeleri sırasıyla şubat ve haziran ayının sonuna kadar yapılır. Gelir vergisi ne zaman ödenir sorusunun cevabını öğrenen kişiler, bu işlemi ne şekilde yapacağını da merak eder.

Gelir vergisi, maaşlı çalışanların ücretlerinden doğrudan kesilir. Stopaj vergisi kapsamında gerçekleşen bu kesinti sonucunda gerekli ödeme, işverenler tarafından yapılmış olur. Ancak ücret dışı gelir elde edenlerin bu ödemeyi ayrıca yapması gerekir. Dolayısıyla gelir vergisi nereye ödenir sorusunun iki farklı cevabı olduğu söylenebilir. Bu vergiyi ödemek için vergi dairelerini ya da bankaları tercih edebilirsiniz. Bu işlemin, internet bankacılığı kanallarıyla yapılması da mümkündür.

Gelir vergisi dilimi hangi durumlarda ve ne zaman sıfırlanır?

Kazanç şekline göre ödeme süreçleri değişiklik gösteren gelir vergisi dilimini sıfırlayan durumların başında yıl sonuna gelmek yer alır. Çalışanların ve ücret dışı gelir elde edenlerin vergi dilimleri her sene yeniden belirlenir. Bu sebeple vergi dilimleri, yeniden değerleme oranına göre tekrar tespit edilir. Bir diğer vergi dilimi sıfırlanması da çalışanın iş değişikliği yapmasından kaynaklanır. Sigortalı işçi başka bir işverene bağlı olarak çalışmaya başladığında söz konusu durum gerçekleşir.

close icon

Yazar Hakkında

yazar
HangiKredi Uzman Yazarları

Finansal uzmanlıkları doğrultusunda en doğru ve en güncel bilgileri sizler için derleyen Hangikredi.com uzman finans yazarları; kredi, mevduat, bankacılık ve muhasebe gibi pek çok kategoride konuyu sizler için kaleme alır.

Devamını Oku

Bu makale size ne kadar faydalı oldu?

8 Oy

-

3,62 Puan

Oy verdiğiniz için teşekkür ederiz. 😊

Yorum Yazın

yorum yaz

Konuyla ilgili sormak ya da eklemek istedikleriniz için yorum bırakabilirsiniz.

Yorum Yapılmamış

Son Eklenen İçerikler

  • PTT'den Para Gönderme İşlemi Nasıl Yapılır? 4.04.2024

    PTT'den Para Gönderme İşlemi Nasıl Yapılır?

  • Dijital Ürün Nedir? Çeşitleri Nelerdir? 27.03.2024

    Dijital Ürün Nedir? Çeşitleri Nelerdir?

  • Phishing (Oltalama) Nedir? 25.03.2024

    Phishing (Oltalama) Nedir?

  • Gayrimenkul Piyasalarının Döngüsel Doğası  22.03.2024

    Gayrimenkul Piyasalarının Döngüsel Doğası