Döviz Kuru Nedir? Nasıl Belirlenir?

Döviz Kuru Nedir_

Son dönemlerde piyasalardaki hareketliliğin çok olması, aynı zamanda küreselleşen dünya neticesinde uluslararası para birimlerinin daha değerli hale gelmesi döviz konusunu da ön plana çıkardı. En çok merak edilen döviz kuru nedir, nasıl belirlenir, çeşitleri nelerdir gibi soruların cevaplarını yazının ilerleyen kısımlarında bulabilirsiniz.

Döviz Kuru Nedir?

Bir ülkede kullanılan esas para biriminin, serbest piyasada yaşanan değişiklikler sonucunda yabancı para birimleri karşısındaki değerinin belirlenmesi durumuna döviz kuru denir. Daha net anlamıyla ülkedeki kullanılan paranın yabancı paralar karşılığındaki seviyesi olarak adlandırabiliriz.

Döviz Kuru Çeşitleri Nelerdir?

Döviz kuru çeşitleri, piyasaları etkileyen ve piyasalardan etkilenen seçenekler olarak düşünülebilir. 4 farklı döviz kuru seçeneği bulunuyor. Peki bunlar neler?

  1. Nominal Kur : En sık kullanılan ve basit anlamda bilinen döviz kuru seçeneği. Yabancı para birimlerinin, ulusal para biriminin karşısındaki değerini gösterir. Örneğin doların 8,2 olarak gözükmesi, 1 doların 8,2 TL olması anlamına gelir.
  2. Reel Kur : Nominal kurların, enflasyonda yer alan oranlara göre düzenlenmesinin sonucunda elde edilir. Bu durumda nominal kurun direkt olarak reel kurla bağlantılı olduğunu söylemek mümkün. Eğer nominal kurda bir artış yaşanıyorsa, reel kurda da buna bağlı olarak değer değişikliği yaşanır.
  3. Çapraz Kur : Yabancı bir para biriminin, yine başka bir yabancı para birimine göre olan değerinin hesaplanması çapraz kur olarak adlandırılır. Yani bu seçenekte ulusal para birimi devrede değil. Türkiye üzerinden bakarsak euro ve doların birbiri üzerinden hesaplanması diyebiliriz.
  4. Efektif Kur : Efektif kur değerlerinde de yine iki yabancı para birimi devreye girer. İki yabancı para biriminin piyasadaki değerlerinin ortalaması olarak hesaplanabilir. Bu yüzden burada çapraz kur değerleri ön planda yer alır. Efektif kur hesaplamalarının doğru yapılabilmesi için, kullanılacak yabancı para birimlerinin birim fiyat üzerinden değerlerinin bilinmesi gerekiyor.

Döviz Kuru Nasıl Belirlenir?

Döviz kurunun belirlenmesinde etken olan birden fazla faktör bulunuyor. Genel olarak piyasaların durumu en önemli sebeplerinden olsa da kendi içinde dinamikleri söz konusu. Döviz kurlarını belirleyen en önemli 3 etmen döviz takasları, faizler ve sermaye hareketleri ve krizler olarak söylenebilir.

Temel etmenler arasında yer alan bu başlıkların en etkili olanı faizler oluyor. Kurların belli bir sistemde kalması için Merkez Bankasının yapmış olduğu düzenlemeler neticesinde, faizlerde oynamalar oluyor. Bu durum da doğrudan döviz kurunun etkilenmesine sebep oluyor.

Global ya da ülke içinde gerçekleşen krizler döviz kurunu doğrudan etkilemesine rağmen bunun en önemli alt maddesi yatırımcılar oluyor. Kriz durumlarında kendi güvencesini düşünen yatırımcılar genelde piyasada aktif olarak tuttukları paralarını çekme seçeneğini kullanır.

Bu şekilde piyasadaki para akışı da yavaşladığı için döviz kurlarında belli başlı değişmeler yaşanır. Uzun süreli olarak düşünecek olursak, kriz döneminde paralarını çeken yatırımcılar başka ülkelere doğru yönelebilir.

Döviz alım satım işlemleri de döviz kurlarında büyük etki yaratır. Özellikle Merkez Bankasının müdahale ettiği durumlarda bu seçenek daha da ön plana çıkar. Mesela ülke içerisindeki yabancı para birimlerinde ani ve olağandışı yükselme yaşandığında, Merkez Bankası aynı yabancı para birimi üzerinden arzda bulunur. Böylece piyasadaki yabancı para talebi karşılanmış ve döviz kuru da istenen şekilde sabitlenmiş olur.

Döviz Kurunu Etkileyen Faktörler Nelerdir?

Döviz kuru hem ulusal hem uluslararası işlemler sonucunda değişiklik gösterebilir. Özellikle piyasaların çok yoğun olduğu dönemlerde, yabancı bir ülkede gerçekleşen devinimler direkt olarak kendi bulunduğunuz ülkeye ve para birimine de yansır.

Genel hatlarıyla bakıldığında döviz kurunu etkileyen faktörleri aşağıdaki maddelerde bulabilirsiniz:

  • Kriz dönemlerinde, krizin sebebi ulusal paraysa, yurt dışındaki para birimleri daha kârlı görülerek bu alanda alım satım yapılması
  • Gelişme aşamasını tamamlamış olan ülkelerin kendilerine göre alakalı olan ülkelerin Merkez Bankaları tarafından para arz etmeleri
  • Yatırımcıların kriz ya da olağanüstü durumlar neticesinde piyasadaki paralarını çekmeleri
  • Büyük bankaların uygulamış olduğu faiz sabitleme ya da dengeleme politikaları
  • Uluslararası anlamda faizlerde belli farklılıklar yaşanması
  • Ülkedeki ithalat ve ihracat oranlarındaki farklılık, ülkeye piyasa üzerinden giren para birimlerinin değişkenlik göstermesi ve zaman içerisinde ülke içerisindeki kullanımının ve değerinin artması

Döviz hesabının nasıl açılacağı ile ilgili detaylar için Döviz Hesabı Nasıl Açılır? adlı içeriğimizden destek alabilirsiniz.

Vadeli ve Vadesiz Döviz Hesabı

Vadeli ve vadesiz olarak ayrılan mevduat hesapları döviz için de geçerli. Paranızı döndürme ve daha çok kazanma seçeneğinden yararlanmak için vadeli, sadece birikim ve işlemler için kullanmak üzere vadesiz döviz hesabı açabilirsiniz.

Vadeli ve vadesiz döviz hesabı hakkında daha fazla bilgi almak için ilgili sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Döviz Hesabı Açabileceğiniz Bankalar Hangileri?

Hemen hemen bütün bankalardan döviz hesabı açmak mümkün. Özellikle dolar, euro ve sterlin hesaplarında zorlanmadan anında işlemlerinizi tamamlayabilirsiniz. Diğer döviz birimleri için ise bankaların sunduğu seçenekleri tekrar kontrol ederek başvuruda bulunmanızda fayda var.

Döviz hesabı açısından en çok tercih edilen bankaları ve aşağıda bulabilirsiniz:

Banka AdıHesap İsmi
Garanti BBVAGaranti BBVA Döviz Hesabı
VakıfBankVakıfBank Döviz Hesabı
Ziraat BankasıZiraat Döviz Hesabı
İş Bankasıİş Bankası Döviz Hesabı
Kuveyt TürkKuveyt Türk Döviz Hesabı
Enpara.comEnpara Döviz Hesabı
INGING Döviz Hesabı

 

Vadeli döviz hesabı açmak istiyorsanız, banka tercihi yaparken size sunulan faiz seçeneklerini detaylı bir şekilde incelemeniz gerekiyor. Özellikle uzun vadeli yatırım planınız varsa faiz seçeneklerinin, sizde alınacak olan vergiye oranla kazançlı olmasına dikkat etmeniz gerekiyor.

Döviz Hesabı Vergisi Nedir?

Eskiden döviz hesaplarında geçerli olan herhangi bir vergilendirme söz konusu değildi. Son yapılan düzenlemeler neticesinde, döviz hesaplarından belli miktarlarda vergi alınmaya başlandı.

21 Mart 2019 tarihinde yapılan düzenleme neticesinde vadesiz ya da ihbarlı hesaplar için bir yıla kadar, bir yıl da dahil olmak üzere yüzde 20, 1 yıldan uzun süreli hesaplarda ise yüzde 18 oranında vergi alınmakta. Bu vergi düzenlemeleri belli yıllara göre değişiklik gösterse de en son olarak 2019 yılında getirilen seçenekler güncel olarak kullanılıyor.

Bankaların bu vergi oranları dışında herhangi bir kesinti yapması durumunda iletişime geçerek detaylı bilgi edinebilirsiniz.

Makaleyi faydalı buldunuz mu?
Facebook
Twitter
LinkedIn
WhatsApp

Henüz yorum yapılmamış, yorumunuzu aşağıya ekleyin!


Yorum Ekle

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir