Politika Faizi ile Mevduat Faizi Arasındaki Fark Nedir?

Politika faizi ile mevduat faizi arasındaki fark

Faiz, ekonomi haberlerinde bolca duyulan bir kavram. Bu konuları araştırmayı ve öğrenmeyi seven biriyseniz, aklınızda faiz türleri arasındaki farklarla ilgili sorular oluşmuş olabilir. Bu soruların yanıtlarını bulmak için sizin için hazırladığımız bu içerikten destek alabilirsiniz. 

Faiz Nedir?

Faiz nedir sorusunun birkaç yanıtı vardır. Bunlardan ikisi ise, ekonomi literatüründe şu şekilde kullanılır: Birinci olarak faiz, bir borç anlaşmasının satışı neticesinde sağlanan gelir oranıdır. İkinci şekli ise üretim amaçlı girdi olarak ayrılmış sermayenin gelir oranıdır. Bu iki anlam iktisadi olarak birbirlerinden farklı değillerdir ve iktisat biliminde faiz olarak adlandırılırlar.

Bileşik faizin ne olduğunu öğrenmek ve detaylı bir inceleme yapmak için yazımızdan faydalanabilirsiniz.

Politika Faizi Nedir?

Politika faizi nedir sorusunun cevabı ise Merkez Bankası tarafından belirlenen, bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı olmasıdır. Merkez Bankası bu faiz oranı aracılığı ile bankaların repo taleplerine cevap verir. Bankalar ellerindeki tahvil ve bonoları teminat olarak gösterip Merkez Bankasından para temin ederek repo yaparlar. Bu şekilde kendilerine fon oluştururlar. Bu mantıkla en kısa ve net haliyle “faiz paranın fiyatıdır” denebilir. Politika faizi, sene içinde çoğunlukla aylık aralıklarda Para Politikası Kurulu toplantılarında duyurulur.

Para piyasaları diğer piyasalardan farklı değildir. Merkez bankaları açısından da, para piyasalarında para tutarını ya da paranın fiyatı olan faiz oranını kontrol etmek mümkündür. Merkez bankaları para arzı yerine faiz oranını kontrol etmek istediği zaman, uygulanan faize politika faizi adı verilir.

Ekim ayı faiz artırımının nasıl etkileri olduğunu ve olacağını Ekonomist Murat Sağman’ın yorumlarıyla okumak için yazımıza göz atabilirsiniz. 

Politika Faizi ve Mevduat Faizi Arasındaki Fark Nedir?

Politika faizi daha geniş kapsamlı bir faiz kavramıdır ve devlete bağlı PPK’nın açıkladığı bir faiz türüdür. Mevduat faizi ise elinizdeki paranın hacmine, paranın bankada kalacağı vadeye ve o günkü piyasa şartlarına göre bankanın size bir faiz oranı belirlemesidir ve politika faizine bağlı olarak, bankaların inisiyatifinde belirlenen bir faiz çeşididir. Yani her bankanın mevduat faiz oranı farklılık gösterir. Mevduat faizi bankaların kişilerden ne kadar yoğunlukta para toplamak istediğine göre dönem dönem farklılık gösterir.

Mevduat faizi hesaplamalarınızı yatırım araçları sayfamızdan kolayca gerçekleştirebileceğiniz gibi gibi şu formülü kullanarak da hesaplayabilirsiniz: Aylık Faiz Kazancı = (Anapara / 100) * (Faiz Oranı / 12) * Ay Sayısı

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Politika Faiz Oranları

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası, ekonomideki son likidite kaynağı olarak piyasalarda bankalara ödünç para verebilir ya da bankalardan ödünç para alabilir. Merkez Bankası, faiz oranlarını piyasaları etkilemek için belirler.

Para Politikası Kurulunun faiz kararları, daha önce belirtilmiş bir zaman çizelgesi kapsamında yapılan toplantılarında alınır. Para Politikası Kurulu toplantılarında faiz oranlarına dair alınan kararlar, nedenleri ile beraber, toplantı günü saat 14.00’de Merkez Bankası tarafından açıklanır.

1 Haziran 2018 tarihinden itibaren bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı Merkez Bankası politika faizi oldu. Merkez Bankası, gecelik vadede borçlanma ve borç verme oranlarının bir hafta vadeli repo ihale faiz oranına göre -/+ 150 baz puanlık bir marj ile belirledi ve Geç Likidite Penceresi işlemlerinde uygulanacak Merkez Bankası borçlanma faiz oranının yüzde 0 olarak uygulanmasına karar verdi.

En son 22 Ekim 2020 tarihinde ise para politikası operasyonel kapsamda farklılık yapılarak Geç Likidite Penceresi işlemlerinde geçerli olan Merkez Bankası borç verme faiz oranı ile gecelik borç verme faiz oranı arasındaki farkın 300 baz puan olarak uygulanmasına karar verildi.

Mevduat faizi mi yoksa gayrimenkul mu daha kârlı? Bu sorunu cevabını okumak için yazımızdan destek alabilirsiniz.

Politika Faizlerin Açıklanmasının Amacı Nedir?

Politika faizi, aylık açıklanır ve gündeme gelir. Bu durumlarda Merkez Bankasının resmi faiz oranları üzerinden para arzı ve kısa vadeli faiz oranlarında kontrol olanağı oluşur. Merkez Bankası, bankaların gereksinim duyduğu likiditeyi sunmak için bankalara verdiği kısa vadeli borçların ve fazla likiditeyi almak için yaptığı borçlanmanın faiz oranlarına kendisi karar verir.

Faiz kararları alınırken, orta vadeli bir öngörü ile, gelecek dönem enflasyon oranlarına dikkat edilir. Buna ek olarak, dış gelişmelerin enflasyon üzerindeki geçici etkilerine anlık tepki olmaması ve orta vadeli hedeflere üzerine durularak politika tepkisinin bir sürece yayılması yolu izlenir.

Hangi yatırım araçlarını seçeceğinize karar veremiyorsanız sayfamızdan yardım alabilirsiniz. 

Politika Faiz Oranının Açıklanmasına Neden İhtiyaç Duyulur?

Para politikasına, çoğunlukla, “genişletici” ya da “daraltıcı” para politikası kavramlarıyla yaklaşılır. Genişletici para politikası, ekonomideki toplam para arzının artırılması demek olurken, daraltıcı para politikası, genişletici para politikasının aksine, ekonomideki toplam para arzının azaltılması anlamını taşır. Genişletici para politikası çoğu zaman, ekonomideki durgunluk (resesyon) süreçlerinde görülen işsizliği yenmek amacıyla uygulanırken; daraltıcı para politikası, enflasyon oranını düşürmek için uygulanır.

Yani faiz kısaca Merkez Bankası’nın piyasalara yön vermek ve yardımcı olarak gerektiğinde müdahale üzere kullandığı bir faiz oranıdır.

Makaleyi faydalı buldunuz mu?
Facebook
Twitter
LinkedIn
WhatsApp

Henüz yorum yapılmamış, yorumunuzu aşağıya ekleyin!


Yorum Ekle

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir