Üyelik aktivasyonunuz tamamlanmadı!

hangikredi.com

Para Piyasası Kurulu, Görevleri, Yetkileri ve Sorumlulukları Nelerdir?

HangiKredi Uzman Yazarları

Yayımlama Tarihi: 21.06.2021 Güncelleme Tarihi: 14.12.2021

Para Piyasası Kurulu (PPK), başta bankalar arası parasal faaliyetler olmak üzere pek çok işlemi denetleyen ve düzenleyen kuruldur.

Para Piyasası Kurulu, Görevleri, Yetkileri ve Sorumlulukları Nelerdir?
Günümüzde bankaların uyuması gereken birden fazla kanun bulunmaktadır.

Para Piyasası Kurulu’nun oluşması için atama işlemleri belli aşamalarla gerçekleşir. Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısının veya Bakanın belirlemiş olduğu bir birim amiri, toplantılara herhangi bir oy hakkı olmadan katılma imkânına sahiptir. Böylece başkanlıklar, başkan yardımcılıkları ve banka meclis üyeliklerinin görevleri bitenlerin, piyasa politikası kurulu üyeliği de biter, son bulur.

Para Piyasası (Politikası) Kurulu Nedir?

Para piyasası veya para politikası olarak da adlandırılan bu kurul, para piyasası ile ilgili tüm kararların alındığı organa verilen addır. Para politikası diğer bir tanımıyla, bankaların birbirleri arasında yaptıkları alışverişlerdir. Yani bankalar nasıl ki bireysel ve kurumsal olarak işlem gerçekleştirebiliyorlarsa diğer bankalarla kendi aralarında da bu tür işlemleri yapabiliyorlar. Örneğin; Fon fazlası olduğu durumlarda banka fon fazlası üzerinden tespit edilen gecelik faiz ile merkez bankasına verir ve bu sayede fon gereksinimi olan banka da yine aynı faizlerle gereksinimi merkez bankası üzerinden karşılamış olur.

Para Piyasası Kurulu Kimlerden Oluşur?

Kurulu başkan, başkan yardımcıları, cumhurbaşkanı onayı ile atanan bi üye ve Banka Meclisi üyeleri arasından, meclis tarafından seçilen bir üye oluşturur. Para Piyasası Kurulu toplantısına, kurulu oluşturan kişilerin dışında, Hazine ve Maliye Bakanı ve bakan yardımcısı tarafından belirlenen bir birim amiri de katılabilir. Fakat bu birim amirinin oy hakkı bulunmaz.

Para Piyasası Kurulu Nasıl Toplanır?

Bu kurulun toplantı içerikleri, başkanlıklarca düzenlenir. Üye olanların gündemle alakalı olmayan konular hakkında görüşülmesinin istenmesi, başkanında katılımı ile gündem içerisine alınır ve görüşme sağlanır. Bunun aksi durumunda ise bir sonraki toplantının gündemine alınması kararı da verilebilir. Kısacası bu kurul, Para Piyasası Kurulu üyelerinin en az 3 tanesinden 2 tanesinin katılmasıyla toplanır ve bulunan üyelerin çoğunluğuyla Para Piyasası Kurulu kararı alınır. Eğer oylar eşit olursa başkanın katıldığı taraf hangisi olursa o tarafın teklifi kabul edilir.

Merkez bankalarının uygulamak istediği para piyasası ilke ve stratejileri, Para Piyasası Kurulu tarafından düzenlenir. Yani merkez bankalarının piyasaları, bu kurul tarafından belirleniyor. Bunun yanı sıra, paranın iç-dış değerinin korunması için gerekli önlemler alını. Ayrıca merkez bankası temel politikaları da faiz oranları ile birlikte bu toplantı sırasında belirlenir. Para Piyasası Kurulu faizle ilgili karar alırken geniş bir şekilde verileri ele alır. Karar vermeden önce bankanın ilgili birimleri, enflasyon, ekonomik faaliyetler, kamu maliyetleri ve ulusal gelişmelerle ilgili detaylı bilgileri kurula iletir. Sonrasında ise ön hazırlık yapılarak bu kurul toplanma kararı alır.

Para Politikası Kurulu Ne Zaman Toplanır?

Kurul, TCMB tarafından belirlenip önceden yayınlanan Para Politikası Kurulu Toplantıları ve Rapor Takvimi doğrultusunda toplanır. Peki 2021 ve 2022 yılında Para Piyasası Kurulu ne zaman toplanacak?

Para Politikası Kurulu Toplantıları ve Rapor Takvimi

Toplantı Kararı Toplantı Özeti Enflasyon Raporu İstikrar Raporu
21 Ekim 2021 28 Ekim 2021 28 Ekim 2021
18 Kasım 2021 25 Kasım 2021 26 Kasım 2021
16 Aralık 2021 23 Aralık 2021
20 Ocak 2022 27 Ocak 2022 27 Ocak 2022
17 Şubat 2022 24 Şubat 2022
17 Mart 2022 24 Mart 2022


Para Piyasası Kurulunun Görevleri Nelerdir?

  1. Para politikaları ile ilgili ilke ve stratejileri belirlemek
  2. Fiyat istikrarını sağlamak
  3. Belirlenen stratejiler çerçevesinde, hükümet ile işbirliği yaparak enflasyon hedefini belirlemek
  4. Hedefler ve uygulamalar sonucunda raporlar hazırlamak
  5. Raporlar ile hükümeti ve kamuoyunu bilgilendirmek
  6. Türk lirasının iç ve dış değerini korumak adına tedbirler almak
  7. Kur rejimini belirlemek

Bankalararası Para Piyasası Nedir?

Bankalararası para piyasası diğer bir adıyla da interbank, bankaların kendilerince aralarında yürüttükleri para alışverişleri ve ticaretleri söz konusu oluyor. Yapılan bu işlemler uzun vadeli olarak yürütüleceği gibi tek bir gecelik de olabilir.

Tek bir geceyi kapsayacak işlemler, bankaların kendi aralarında yapacağı para faizi işlemidir. Yani bir bankanın diğer bankaya verdiği para bir gece içerisinde faize çevrilir. Bütün işlemler interbank üzerinden yapılmakta. Eğer para piyasasının içerisinde bulunan faizlerin oranları düşükse bu para nakit oranının fazla olduğu anlamına geliyor. Bankalarda nakit paraya ihtiyaç duyduklarında diğer bankalardan borç alabilirler. İşte tüm bu işlemlerin gerçekleşmesi için de para piyasa kurulu kurulmuştur.

Bankalararası Para Piyasasının Görevleri Neler?

Merkez ya da kurumsal bankaların tümü faiz oranlarının ve döviz piyasalarının durumuna göre para işlemlerini sürdürmekte. Faiz oranları düşük olduğu durumlarda döviz piyasalarının hareketliliği başlar. Kısacası faiz oranları çok düştüğü veya çok yükseldiği zaman piyasa ve faiz oranlarının dengelenmesi önem kazanır.

Türkiye içerisinde para piyasasını yapan kurumda merkez bankasıdır. Faiz oranları düştüğü zaman merkez bankası aktifleşir ve devreye girer. Bu sayede de elindeki dövizleri bozdurarak veya faiz oranlarını arttırarak piyasadaki faiz oranları dengelenir. Aynı zamanda merkez bankası Türkiye mevcut olan bütün ekonomik faaliyetlerden sorumludur. Çünkü ekonomik gücün tamamı bu kuruma bağlıdır. Anakaralarasın para politikasında, interbank piyasasında birden çok işlem yapılsa da en yaygın olan işlem tek gecelik (overnight) işlemlerdir. Bu işlemler adından anlaşılacağı gibi tek gecelik olarak yapılan işlemlerdir.

Piyasadaki likidite oranları düştüğünde piyasaya para aktarılabilmesi ve piyasanın yeniden hareketlenmesi adına merkez bankası değerli malları alarak tekrar satar ve böylece piyasaya güç katarak piyasayı hareketlendirmeyi sağlar. Bu işlemlerden dolayı da piyasadaki nakit para sorunu da ortadan kalkar ve nakit sorunu yaşayan bankalar rahatlar. Haliyle bu işleme sadece bankaların nakit gereksinimi olduğu durumlarda başvurulur. Bu süreçte de genel olarak vatandaşların nakit para gereksinimi duydukları maaş zamanı, ödeme zamanı ve özel günlerde işe yaramaktadır.

Merkez Bankacılığında Para Politikası Hedefleri Neler?

  • Fiyat ekonomisini sağlamak (düşük enflasyon)
  • Sürekli değişen güncellemeler (büyümeler, üretimler, işsizlikler)
  • Döviz kurlarındaki ekonomik durum
  • Öncelik sırası olan sektörlerin, ihracat desteklerinin sağlanması
  • Ödemelerin bilançoları ile ilgili denklikler

Günümüzde temel amaç hem dünyada ve Türkiye’de merkez bankalarınca diğer hedeflere katacakları en büyük katkı fiyat ekonomisine yansıyacak istikrarın olmasıdır. Ancak tabii ki yalnız para piyasası ile tüm bu amaçların hedefine ulaşması yeterli olmaz. Merkez bankalarının ilk önceliği fiyat istikrarını sağlamaktır. Bu istikrar ile büyümeyi hedefler ve yükselişe geçebilmek için bu fiyat istikrarının gerekliliği söz konusudur. Merkez bankası fiyat istikrarı ile ilgili kararlar alacağı zaman ekonomik durumun ülke genelinde nasıl olduğuna bakar ve bu gerekçeye göre ele alır, ekonomik hedefleri buna göre belirler. Dolayısıyla merkez bankası kararları son derece önemlidir.

Para Piyasasının Oluşumu Nasıl Gerçekleşir?

Para Piyasası Kurulu’nun toplanmasında olduğu gibi para piyasasının da oluşum aşamaları vardır. Kısacası para piyasası (politikası) oluşurken 3 tür aşamadan geçer. Bu aşamalar; politika araçları, ara hedefler ve ana hedeflerdir.

  1. Politika Araçları: Açık piyasa işlemleri, Reeskont penceresi, zorunlu karşılıklar ve döviz müdahaleleridir.
  2. Ara Hedefler: Kurlar, para arzı ve faiz oranlarıdır.
  3. Ana Hedefler: Enflasyondur.

Merkez Bankası Piyasalarının Çalışma Saatleri

Merkez bankaları para piyasası başta olmak üzere tüm piyasalar için çalışma saatlerini belirlemiştir. Piyasanın ekonomik istikrarına bakıldıktan sonra ya da bakılacağı zaman bu saat aralıkları dikkate alınmaktadır. Bu saatler yapılacak bankacılık işlemlerine göre değişiklik gösterebilmektedir.

Saat İşlemler
10.00 Borç alma ve verme oranlarının, geç likidite penceresi oranlarının ve TL ihalelerinin ilanı
10.00 - 11.00 Normal repo/ters repo ve TL depo ihaleleri
10.00 - 14.00 İMKB repo piyasa işlemleri
11.00 - 15.00 Gün içi repo işlemleri
10.00 - 16.00 Gün içi bankalararası para piyasası işlemleri
15.00 Döviz ihaleleri

close icon

Yazar Hakkında

yazar
HangiKredi Uzman Yazarları

Finansal uzmanlıkları doğrultusunda en doğru ve en güncel bilgileri sizler için derleyen Hangikredi.com uzman finans yazarları; kredi, mevduat ve para gibi pek çok konuyu sizler için kaleme almaktadır.

Devamını Oku

Bu makale size ne kadar faydalı oldu?

0 Oy

-

0 Puan

Oy verdiğiniz için teşekkür ederiz. 😊

Yorum Yazın

yorum yaz

Konuyla ilgili sormak ya da eklemek istedikleriniz için yorum bırakabilirsiniz.

Yorum Yapılmamış

Son Eklenen İçerikler

  • Yatırım Getirisi(ROI) Nedir? 20.01.2022

    Yatırım Getirisi(ROI) Nedir?

  • Hız Sevenlere DEFI 2.0 18.01.2022

    Hız Sevenlere DEFI 2.0

  • Kredi Başvurusu Sorgulama 13.01.2022

    Kredi Başvurusu Sorgulama

  • Volatilite Nedir? 11.01.2022

    Volatilite Nedir?

Size daha iyi hizmet sunabilmek için sitemizde çerezler kullanıyoruz. Ayrıntılı bilgi için Gizlilik Politikamızı ve Çerez Politikamızı inceleyebilirsiniz.

ikon