Üyelik aktivasyonunuz tamamlanmadı!

hangikredi.com

Kümülatif Vergi Matrahı Nedir ve Nasıl Hesaplanır?

HangiKredi Uzman Yazarları

Yayımlama Tarihi: 23.08.2023 Güncelleme Tarihi: 30.01.2024

Kümülatif, birikerek ilerleyen ya da artarak yığılan gibi anlamlara gelir; kümülatif vergi ise bir çalışanın aylık brüt ücretinden işsizlik payı ve Genel Sağlık Sigortası ödemelerinin düşülmesi sonucunda kalan tutar üzerinden ödeme yapılmasıdır.

Kümülatif Vergi Matrahı Nedir ve Nasıl Hesaplanır?
Kümülatif vergi süreci takvim yılı boyunca devam eder. İçinde bulunulan ay yapılan kesintilerin ardından elde edilen meblağ, önceki birikmiş tutara dâhil edilir. Böylece her ay artarak biriken bir matraha ulaşılır. Bu matrah ise çalışanların yıllık kazançları üzerinden ödemekle yükümlü oldukları verginin hesaplanmasında baz alınır.

Kümülatif vergi matrahı nedir?

Çalışanlar, bir yıllık kazançlarının üzerinden hesaplanan tutarlara göre gelir vergisi öder. Gelir, gerçek kişilerin bir takvim yılı içindeki kazançları ve iratlarının safi tutarıdır. Bu safi tutarı tespit etmek için işverenler tarafından personellerin aylık brüt ücretlerinden bazı kesintiler yapılır. Brüt ücretten sağlık sigortası ve işsizlik payı gibi ödemelerin çıkarılmasıyla kümülatif vergi matrahına ulaşılır. Bu matrah, personelin dâhil olduğu vergi dilimini ve ödemekle yükümlü olduğu meblağı belirler.

KGVM bir diğer ifadeyle kümülatif vergi matrahı, sene sonunda gelirler üzerinden yapılacak ödemeyi ilgilendirir. Yani bu tutar her yılın başında sıfırlanır. Buradan hareketle ocak ayında hesaplanan ilk meblağın gelir vergisinin matrahına eşit olduğu söylenebilir. Takip eden aylarda safi tutarın birikerek ilerlemesi devam eder. Aralık ayının tamamlanmasıyla kümülatif gelir vergisi matrahı ortaya çıkar.

Gelir kümülatif vergi matrahı nasıl alınır?

İşverenler, yeni personel alımı sırasında kümülatif vergi matrahı belgesi talep edebilir. Bu belgede içinde bulunulan takvim yılının ilgili ayına kadar biriken vergi matrahı yer alır. Aynı yıl içinde birden fazla çalışma yeri değiştirenler, eski iş yerinden kümülatif vergi matrahı alabilir. Kümülatif vergi matrahı yazısı örneğini aşağıda görebilirsiniz:

Aylar Brüt Ücret İşsizlik Sigortası Primi Sağlık Sigortası Primi Vergi Dışı Kazanç Gelir Vergisi Matrahı Kümülatif Gelir Vergisi Toplamı
Ocak 20.000 1.800 200 2.000 18.000 18.000
Şubat 20.000 1.800 200 2.000 18.000 36.000
Mart 20.000 1.800 200 2.000 18.000 54.000
Nisan 20.000 1.800 200 2.000 18.000 72.000
Mayıs 20.000 1.800 200 2.000 18.000 90.000
Haziran 20.000 1.800 200 2.000 18.000 108.000
Temmuz 20.000 1.800 200 2.000 18.000 126.000
Ağustos 20.000 1.800 200 2.000 18.000 144.000
Eylül 20.000 1.800 200 2.000 18.000 162.000
Ekim 20.000 1.800 200 2.000 18.000 180.000
Kasım 20.000 1.800 200 2.000 18.000 198.000
Aralık 20.000 1.800 200 2.000 18.000 216.000

Yukarıdaki örnek kümülatif vergi matrahı tablosunda yer alan rakamlar TL cinsinden değerlendirilir. Vergi dışı kazanç ise işsizlik primi ve sağlık sigortası ödemesinin toplamını ifade eder. Aralık ayı sonunda ulaşılan 216.000 TL tutarı, çalışanın hangi vergi dilimine girdiğini gösterir. Bu bilgilerin yer aldığı vergi matrahı belgesini son çalışma yerinizden alabilir, yeni işvereninize teslim edebilirsiniz.

Sigortalı çalışanlar kümülatif vergi matrahını nereden alabilir?

Sigortalı çalışanlar, ödemekle yükümlü oldukları primlerin yer aldığı kümülatif vergi matrahına farklı yollarla ulaşabilir. Kümülatif vergi matrahı, e-Devlet üzerinden alınabilir. Son üç yıla ait tahakkuk eden vergi matrahı ve miktarı gibi bilgileri e-Vergi levhası sorgulama hizmeti üzerinden öğrenmeniz mümkündür. İlgili sayfaya T.C. ve vergi kimlik numarası bilgilerinizi girerek kümülatif vergi matrahı sorgulama işlemini yapabilirsiniz.

Takvim yılı içerisinde kümülatif vergi matrahı taşınabilir mi?

İşverenler, kümülatif vergi matrahını takvim yılı içerisinde çalışanlarına ödediği ücretler üzerinden hesaplar. Personelin bu süre sona ermeden işten ayrılması ve başka bir yerde çalışmaya başlaması durumunda ise söz konusu matrahın belirlenmesinde kullanılan yöntem de değişiklik gösterir. Bu durumda her işverenin ödediği ücret üzerinde ayrı hesaplamalar yapılır. Yani iki farklı yerdeki kazançlar ortak bir hesaplamaya dâhil edilmez. İş değişikliğiyle kümülatif vergi matrahı taşınması sürecinde şu hususlar da göz önünde bulundurulur;

  • Başka bir işverenle çalışmaya başlayanlar, önceki kümülatif vergi matrahını yeni çalışma yerine taşıyamaz.
  • Personel aynı işverene ait başka bir çalışma yerine geçiş yaparsa kümülatif vergi matrahını taşıyabilir.
  • Aynı anda iki farklı yerde çalışarak kazanç elde edenler, bu gelirler üzerinden ayrı ayrı vergilendirilir. Bunun sonucunda vergi matrahlarının birleştirilmesi ya da taşınması mümkün olmaz.

Yeni işveren, personelin bir önceki kümülatif vergi matrahını dikkate almaz. Ancak 7194 sayılı Kanun’un 311 Nolu Tebliğinde bu duruma bir istisna getirilmiştir. Aynı takvim yılı içinde çalışma yerini değiştiren personelin talebiyle işveren, önceki kümülatif matrah üzerinden vergi kesintisi yapabilir. Bu noktada matrahın yeni işverene taşınmasının yıllık vergi beyannamesi verme sorumluluğunu ortadan kalkar. 

Kümülatif gelir vergi matrahı nasıl hesaplanır?

Kümülatif vergi matrahı hesaplamasında brüt ücretten işsizlik primi ve genel sağlık sigortası kesintileri yapılır. Bunun için kullanılan formülü 20.002,50 TL tutarındaki güncel brüt asgari ücret ve %14’lük sigorta kesintisi gibi rakamlar üzerinden daha rahat anlamak mümkün olur. Aşağıda 2024 verilerine göre asgari ücret kümülatif vergi matrahı hesaplamasının nasıl yapıldığını görebilirsiniz:

  • Genel sağlık sigortası kesintisi: 20.002,50 TL x %14= 2.800,35 TL
    • İşsizlik sigortası kesintisi: 20.002,50 TL x %1= 200,03 TL
      • Kümülatif Vergi Matrahı= 20.002,50 TL - (2.800,35 TL + 200,03 TL)= 17.002‬ TL

Hesaplama sonucunda ulaşılan tutar, bir aylık brüt asgari ücretten elde edilen matrahı ifade eder. 12 ay boyunca birikerek artan meblağ sonucunda toplam kümülatif vergi matrahına ulaşılır. Çalışana ait gelir vergisi oranı da bu toplam tutar üzerinden hesaplanır.

close icon

Yazar Hakkında

yazar
HangiKredi Uzman Yazarları

Finansal uzmanlıkları doğrultusunda en doğru ve en güncel bilgileri sizler için derleyen Hangikredi.com uzman finans yazarları; kredi, mevduat, bankacılık ve muhasebe gibi pek çok kategoride konuyu sizler için kaleme alır.

Devamını Oku

Bu makale size ne kadar faydalı oldu?

6 Oy

-

3,67 Puan

Oy verdiğiniz için teşekkür ederiz. 😊

Yorum Yazın

yorum yaz

Konuyla ilgili sormak ya da eklemek istedikleriniz için yorum bırakabilirsiniz.

Yorum Yapılmamış

Son Eklenen İçerikler

  • HGS Borç Sorgulama Nasıl Yapılır? 18.07.2024

    HGS Borç Sorgulama Nasıl Yapılır?

  • Hisse Başına Kar (HBK) Nedir? Nasıl Hesaplanır? 12.07.2024

    Hisse Başına Kar (HBK) Nedir? Nasıl Hesaplanır?

  • Satışı Yapılan Hisse Nasıl Çekilir? 8.07.2024

    Satışı Yapılan Hisse Nasıl Çekilir?

  • Brüt Takas Uygulaması Nedir? 2.07.2024

    Brüt Takas Uygulaması Nedir?