Üyelik aktivasyonunuz tamamlanmadı!

Para Piyasası Kurulu Nedir?

HangiKredi Uzman Yazarları

Yayımlama Tarihi: 21.06.2021 Güncelleme Tarihi: 8.09.2021

Para Piyasası Kurulu (PPK), başta bankalar arası parasal faaliyetler olmak üzere pek çok işlemi denetleyen ve düzenleyen kuruldur.

Para Piyasası Kurulu Nedir?
Günümüzde bankaların uyuması gereken birden fazla kanun bulunmaktadır.

Para Piyasası Kurulu (PPK), başta bankalar arası parasal faaliyetler olmak üzere pek çok işlemi denetleyen ve düzenleyen kuruldur.

Günümüzde bankaların uyuması gereken birden fazla kanun bulunmaktadır. Para Piyasası Kurulu tarafından alınan kararlar da bir çeşit kanun olarak kabul edilir ve uyulması zorunludur. Alınan bu kararlar, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Kanunu kapsamında düzenlenir. Kararların alınması için yetkili olan kurul mensupları periyodik olarak değişir ve cumhurbaşkanı tarafından yetkilendirilir.

PPK, para piyasasındaki tarafların hak ve yükümlülükleri doğrultusunda izlenmesi gereken yolları belirler. Toplantılar, başkanlık ve üyelik statüsündeki bireylerin katılımıyla gerçekleşir ve kararlar bu toplantılar sonucunda alınır. Karar çıkması için üçte ikilik katılım şartı vardır. Merkez Bankası politikaları, faiz oranları, ilke ve strateji gibi farklı konular için kararlar çıkarılabilir.

Para Piyasası (Politikası) Kurulu Nedir?

PPK, para piyasası ile ilgili tüm kararların alındığı organdır. Para Politikası Kurulu olarak da adlandırılmaktadır.

Bu kurulun oluşması için atama işlemleri belli aşamalarla gerçekleşir. Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısının veya Bakanın belirlemiş olduğu bir birim amiri, toplantılara herhangi bir oy hakkı olmadan katılma imkânına sahiptir. Böylece başkanlıklar, başkan yardımcılıkları ve banka meclis üyeliklerinin görev süresi bitmesi hâlinde, PPK üyeliği de biter.

Para politikası tabiri, bankaların kendi aralarında yaptıkları alışverişleri ifade eder. Yani bankalar, tüketiciler ile bireysel ve kurumsal olarak işlem gerçekleştirebildikleri gibi diğer bankalarla kendi aralarında da birtakım işlemleri yapabilirler. Örneğin; fon fazlası olduğu durumlarda banka, fon fazlası üzerinden tespit edilen gecelik faiz ile söz konusu fonu merkez bankasına verir ve bu sayede fon gereksinimi olan banka da yine aynı faizlerle gereksinimi merkez bankası üzerinden karşılamış olur.

Para Politikası Kurulu Nasıl Toplanır?

Bu kurulun toplantı içerikleri, başkanlıklar tarafından düzenlenir. Üye olanların gündemle alakalı olmayan konular hakkında görüşülmesinin istemesi, başkanın da katılımı ile gündem içerisine alınır ve görüşme sağlanır. Bunun aksi durumunda ise bir sonraki toplantının gündemine dahil edilmesi kararı verilebilir.

Kurul, PPK üyelerinin en az 3 tanesinden 2 tanesinin katılmasıyla toplanır ve bulunan üyelerin çoğunluğu ile kararlar alınır. Bu oylar eğer eşit olursa son kararı başkanın katılımı belirler. Sonuç olarak başkanın katıldığı tarafın teklifi kabul edilir.

Merkez bankalarının uygulamak istediği para piyasası ilke ve stratejileri, Para Politikası Kurulu tarafından düzenlenir. Yani merkez bankalarının piyasaları, bu kurul tarafından belirlenir. Bunun yanı sıra, paranın iç-dış değerinin korunması için gerekli önlemler alınır. Ayrıca merkez bankası temel politikaları da faiz oranları ile birlikte bu toplantı sırasında belirlenir.

Para Politikası Kurulu, faizle ilgili karar alırken mevcut verileri geniş bir şekilde ele alır. Karar vermeden önce bankanın ilgili birimleri, enflasyon, ekonomik faaliyetler, kamu maliyetleri ve ulusal gelişmelerle ilgili detaylı bilgiler kurula iletilir. Sonrasında ise ön hazırlık yapılarak kurul toplanma kararı alır.

Bankalararası Para Piyasası Nedir?

Bankalararası para piyasası, diğer bir adıyla da interbank, bankaların kendi aralarında yürüttükleri para alışverişleri ve ticaretleri ifade eder. Yapılan bu işlemler uzun vadeli olarak yürütüleceği gibi tek bir gecelik de olabilmektedir.

Tek bir geceyi kapsayacak işlemler, bankaların kendi aralarında yapacağı para faizi işlemidir. Yani bir bankanın diğer bankaya verdiği para bir gece içerisinde faize çevrilir. Bütün işlemler interbank üzerinden yapılmaktadır. Eğer para piyasasının içerisinde bulunan faizlerin oranları düşükse, bu para nakit oranının fazla olduğu anlamına gelir.

Ayrıca bankalar, nakit paraya ihtiyaç duyduklarında, tüketicilerin kredi çekmesi gibi diğer bankalardan borç alabilirler. Tüm bu işlemlerin belirli kurallar dahilinde ve düzen içerisinde yapılabilmesi için PPK kurulmuştur.

Bankalararası Para Piyasasının Görevleri Neler?

Merkez ya da kurumsal bankaların tümü, faiz oranlarının ve döviz piyasalarının durumuna göre para işlemlerini sürdürmektedir. Faiz oranları düşük olduğu durumlarda döviz piyasalarının hareketliliği başlar. Kısacası faiz oranları çok düştüğü veya çok yükseldiği zaman piyasa ve faiz oranlarının dengelenmesi önem kazanır.

Türkiye içerisinde para piyasasını yapan kurum da Merkez Bankası’dır. Faiz oranları düştüğü zaman Merkez Bankası aktifleşir ve devreye girer. Bu sayede elindeki dövizleri bozdurarak veya faiz oranlarını artırarak piyasadaki faiz oranlarını dengeler. Aynı zamanda merkez bankası, Türkiye’de mevcut olan bütün ekonomik faaliyetlerden sorumludur. Çünkü ekonomik gücün tamamı bu kuruma bağlıdır. Bankalararası para politikasında, interbank piyasasında birden çok işlem yapılsa da en yaygın olanı tek gecelik (overnight) işlemlerdir.

Faiz artışının sonuçlarını “Merkez Bankası Faiz Artırınca Ne Olur?” başlıklı yazımızdan öürenebilirsiniz.

Piyasadaki likidite oranları düştüğünde piyasaya para aktarılabilmesi ve piyasanın yeniden hareketlenmesi adına Merkez Bankası, değerli malları alarak tekrar satar ve böylece piyasaya güç katarak piyasayı hareketlendirir. Bu işlemlerden dolayı piyasadaki nakit para sorunu da ortadan kalkar ve nakit sorunu yaşayan bankalar rahatlar.

Dolayısıyla bu işleme sadece bankaların nakit gereksinimi olduğu durumlarda başvurulur. Bu süreçte de genel olarak vatandaşların nakit para gereksinimi duydukları maaş zamanı, ödeme zamanı ve özel günlerde işe yaramaktadır.

Merkez Bankacılığında Para Politikası Hedefleri Neler?

Merkez bankalarının birinci önceliği fiyat istikrarını sağlamaktır. Bu istikrar ile büyümeyi hedefler ve yükselişe geçebilmek için bu fiyat istikrarının gerekliliği söz konusudur. Merkez Bankası, fiyat istikrarı ile ilgili kararlar alacağı zaman ekonomik durumun ülke genelinde nasıl olduğuna bakar ve bu gerekçeye göre ele alır, ekonomik hedefleri buna göre belirler.

Para politikalarında genellikle şu şekilde hedefler belirlenir:

  1. Fiyat ekonomisini sağlamak (düşük enflasyon),
  2. Sürekli değişen güncellemeler (büyümeler, üretimler, işsizlikler),
  3. Döviz kurlarındaki ekonomik durum,
  4. Öncelik sırası olan sektörlerin, ihracat desteklerinin sağlanması
  5. Ödemelerin bilançoları ile ilgili denklikler,

Para Piyasasının Oluşumu Nasıl Gerçekleşir?

Para piyasası, farklı aşamaların tamamlanması ve dinamiklerin aktifleşmesi sonucu oluşur. Kısacası para politikası oluşurken 3 tür aşamadan geçer. Bu aşamalar politika araçları, ara hedefler ve ana hedeflerdir.

  1. Politika Araçları: Açık piyasa işlemleri, Reeskont penceresi, zorunlu karşılıklar ve döviz müdahaleleridir.
  2. Ara Hedefler: Kurlar, para arzı ve faiz oranlarıdır.
  3. Ana Hedefler: Enflasyondur.

Merkez Bankası Piyasalarının Çalışma Saatleri

Merkez Bankası, para piyasası başta olmak üzere tüm piyasalar için çalışma saatlerini belirlemiştir. Piyasanın ekonomik istikrarına bakıldıktan sonra ya da bakılacağı zaman bu saat aralıkları dikkate alınmaktadır. Bu saatler yapılacak bankacılık işlemlerine göre değişiklik gösterebilmektedir.

  • Saat 10.00 ’da yapılan işlemler; borç alma ve verme oranlarının, geç likidite penceresi oranlarının ve TL ihalelerinin ilanı.
  • Saat 10.00 ile 14.00 arasında yapılan işlemler; İMKB Repo piyasa işlemleri.
  • Saat 10.00 ile 16.00 arasında yapılan işlemler; gün içi bankalararası para piyasası işlemleri.
  • Saat 10.00 ile 11.00 arasında yapılan işlemler; normal repo/ters repo ve TL depo ihaleleri.
  • Saat 11.00 ile 15.00 arasında yapılan işlemler; gün içi repo işlemleri.
  • Saat 15.00’da yapılan işlemler; döviz ihaleleri.

Yazar Hakkında

yazar
HangiKredi Uzman Yazarları

Finansal uzmanlıkları doğrultusunda en doğru ve en güncel bilgileri sizler için derleyen Hangikredi.com uzman finans yazarları; kredi, mevduat ve para gibi pek çok konuyu sizler için kaleme almaktadır.

Devamını Oku

Bu makale size ne kadar faydalı oldu?

0 Oy

-

0 Puan

Oy verdiğiniz için teşekkür ederiz. 😊

Yorum Yazın

yorum yaz

Konuyla ilgili sormak ya da eklemek istedikleriniz için yorum bırakabilirsiniz.

Yorum Yapılmamış

Son Eklenen İçerikler

  • Tüketici Kredilerinde Vadeler Düşürüldü 17.09.2021

    Tüketici Kredilerinde Vadeler Düşürüldü

  • Viop Nedir? 17.09.2021

    Viop Nedir?

  • Yeni Eve Taşınma Sürecinde Nelere Dikkat Etmeli? 17.09.2021

    Yeni Eve Taşınma Sürecinde Nelere Dikkat Etmeli?

  • Repo Nedir? 17.09.2021

    Repo Nedir?

Size daha iyi hizmet sunabilmek için sitemizde çerezler kullanıyoruz. Ayrıntılı bilgi için Gizlilik Politikamızı ve Çerez Politikamızı inceleyebilirsiniz.

ikon